İnsan Hakları Derneği (İHD), Meclis Başkanlığı’na sunulan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” isimli kanun teklifine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İHD, teklifin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl yollarla çözümü açısından önemli bir başlangıç olduğunu ancak bazı düzenlemelerin sürecin ruhuyla örtüşmediğini ifade etti.
İHD tarafından yapılan açıklamada, kalıcı bir çözümün ancak kapsamlı bir demokratikleşme programı ile mümkün olabileceği vurgulanırken, teklifin uygulamada sorun oluşturabileceği değerlendirilen maddelerine ilişkin 7 başlıkta değişiklik önerisi paylaşıldı.
İlk olarak, teklifin birinci maddesinde yer alan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) değerlendirmesine ilişkin sürecin belirsiz bırakılmaması gerektiği belirtilerek, yapılacak tespitlerin gecikmeden sonuçlandırılması için makul bir süre sınırı getirilmesi önerildi.
İHD, teklifin bazı maddelerinde yer alan suç türü ve suç tarihine dayalı ayrımların sürecin beklentilerini karşılamayacağını savunarak, Kürt meselesinin yol açtığı tüm yargılama ve mahkumiyetlerin toplumsal barış hedefi doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “kasten öldürme suçu failleri” ile ilgili kapsam dışı bırakılan düzenlemelerin de sorunlu olduğu ifade edilerek, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi çağrısı yapıldı.
“Siyasi faaliyetlerin engellenmesi kabul edilemez”
İHD, teklif kapsamında öngörülen bazı hak kısıtlamalarına da dikkat çekti. Yargılamaların ertelenmesi ve belirli sürelerle siyaset yasağı getirilmesinin, sürecin temel amacı olan siyasi katılımın önünde engel oluşturacağını belirten dernek, bu tür sınırlamaların yeniden değerlendirilmesini istedi.
İzleme Komisyonu’nun yapısına ilişkin de öneride bulunan İHD, TBMM bünyesinde kurulması planlanan komisyonun yalnızca siyasi temsilcilerden değil, sivil toplum kuruluşları ve çatışma çözümü alanında uzman kişilerden de oluşmasının güven artırıcı bir adım olacağını kaydetti.
Dernek ayrıca, yasadan yararlanmak isteyen kişiler için başvuru şartının özellikle yurt dışında bulunanlar ve cezaevindeki kişiler açısından sorun yaratabileceğini belirterek, bu gruplar için işlemlerin başvuru beklenmeden resen yürütülmesini önerdi.
İHD’nin son önerisi ise yasa kapsamının genişletilmesine yönelik oldu. Açıklamada, fikirleri nedeniyle görevlerinden uzaklaştırılan Barış Akademisyenleri ile irtibat ve iltisak gerekçesiyle kamudan ihraç edilen personelin de düzenleme kapsamına alınması gerektiği ifade edildi.
İHD, teklifin demokratikleşme, adalet ve toplumsal barış hedefleri doğrultusunda yeniden şekillendirilmesinin sürecin başarısı açısından önemli olduğunu vurguladı.
