Kuzey ve Doğu Suriye’de (Rojava) Suriye geçici hükümeti tarafından başlatılan nüfus kayıt işlemleri, kimlik tanımlamaları üzerinden yeni bir tartışmayı gündeme taşıdı. Özellikle Kürt vatandaşların bazı kayıtlarda “Arap Suriyeli” olarak yer alması, bölgede ve uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
Söz konusu süreç, Ahmed Şara’nın 16 Ocak 2026 tarihli kararnamesiyle, daha önce kimlik verilmeyen Kürtlere resmi kimlik verilmesinin önünün açılmasıyla başladı. 6 Nisan itibarıyla Kamişlo, Haseke, Derik, Çilaxa ve Dirbesiye gibi merkezlerde kayıt işlemleri uygulanmaya konuldu.
Ancak başvuru sürecinde ortaya çıkan kayıt detayları tartışmaları beraberinde getirdi. Bazı Kürtlerin gizli kayıtlarda “Arap Suriyeli” olarak sınıflandırıldığı yönündeki iddiaların basına yansıması üzerine, kamuoyunda ciddi bir tepki oluştu. Gelen tepkiler sonrası ilgili ibarenin “Suriyeli” olarak değiştirildiği belirtildi.
Uluslararası hukuk uzmanı Halid Cabir, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, bu yaklaşımın geçmişteki Baas Partisi politikalarının bir devamı niteliği taşıdığını ifade etti. Cabir, önceki dönemlerde de Kürtlerin kimliklerinde “Suriyeli Kürt” yerine “Arap Suriyeli” ibaresinin kullanıldığını hatırlattı.
Öte yandan, son düzenlemeler kapsamında özellikle Haseke ve Kamişlo’da yeni kayıtların “Suriyeli Kürt” olarak yapılmaya başlandığı, ancak daha önce “Arap Suriyeli” şeklinde kaydedilen kişilerin bu durumu değiştirmekte zorluk yaşadığı aktarıldı.
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı İlham Ahmed ise konuyu doğrudan muhataplarıyla gündeme taşıdı. Haseke’de Suriye geçici hükümeti Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Hind Qebewat ile bir araya gelen Ahmed, entegrasyon süreçlerinde yerel kimliğin korunmasının temel bir ilke olması gerektiğini vurguladı.
Ahmed, Kürt bölgelerinin özgün yapısının göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, “Yerel kimliğin korunması, yürütülen tüm süreçlerde vazgeçilmez bir şarttır. Aksi uygulamalar asimilasyon riskini beraberinde getirir” ifadelerini kullandı.
Yaşanan gelişmeler, Rojava’da kimlik, temsil ve haklar konusundaki hassasiyetlerin halen güçlü bir şekilde devam ettiğini bir kez daha ortaya koydu.
