Ortadoğu’da İran ile İsrail arasında başlayan ve giderek genişleyen savaş, 13’üncü gününde bölgeyi daha da istikrarsız bir hale getirdi. Karşılıklı saldırılar Lübnan, Irak ve Körfez ülkelerine yayılırken, küresel enerji piyasaları da gelişmelerden ciddi şekilde etkileniyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakeyi, ülkenin yeni dini lideri olarak gösterilen Mücteba Hamaney’in yaralandığını doğruladı. İtalyan basınına konuşan Bakeyi, Hamaney’in sağlık durumunun iyi olduğunu ancak ilk konuşmasını ne zaman yapacağının henüz bilinmediğini söyledi. İran’da Uzmanlar Meclisi’nin 9 Mart gecesi Mücteba Hamaney’i ülkenin yeni dini lideri olarak onayladığı ifade ediliyor.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNCHR) ise savaşın İran’da ciddi bir insani krize yol açtığını açıkladı. Kurumun verilerine göre yaklaşık 3,2 milyon kişi yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldı. Özellikle Tahran ve büyük şehirlerde yaşayan çok sayıda kişinin kuzey bölgelerine veya kırsal alanlara göç ettiği bildirildi.
Bölgedeki saldırılar Körfez ülkelerini de etkiledi. Kuveyt Uluslararası Havalimanı insansız hava araçlarının hedefi olurken saldırıda maddi hasar oluştu ancak can kaybı yaşanmadı. Irak’ta ise İran’a yakınlığıyla bilinen Haşdi Şabi güçlerinin üsleri birçok kez hedef alındı. Anbar’daki Kaim kasabasında bulunan 19’uncu Tugay Üssü’ne yapılan saldırıda çok sayıda milisin öldüğü veya yaralandığı bildirildi. Son saldırılarla birlikte Irak’ta en az 52 Haşdi Şabi üyesinin hayatını kaybettiği ya da yaralandığı ifade ediliyor.
İtalya Savunma Bakanlığı da Erbil’deki İtalyan askeri üssüne bir füzenin isabet ettiğini açıkladı. Saldırıda ölen ya da yaralanan olmadığı belirtildi. Üste, peşmerge güçlerine eğitim veren yaklaşık 300 İtalyan askerinin bulunduğu kaydedildi.
İran Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı Hatemu’l Enbiya Karargâhı ise Hürmüz Boğazı’yla ilgili dikkat çekici bir açıklama yaptı. Açıklamada, boğazın İran Devrim Muhafızları’nın kontrolünde olduğu belirtilerek ABD ve müttefiklerinin bu bölgeden geçmesine izin verilmeyeceği vurgulandı.
Öte yandan İsrail ordusu Lübnan’da Hizbullah hedeflerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesi başta olmak üzere birçok noktada düzenlenen hava saldırılarında çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı’na göre İsrail’in saldırılarında şimdiye kadar 600’den fazla kişi öldü, yaklaşık 800 bin kişi ise evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Hizbullah ise misilleme olarak İsrail’in kuzeyindeki Hayfa ve çevresine 100’den fazla roket fırlattığını açıkladı. Saldırıların İran ile koordineli gerçekleştirildiği iddia edilirken, bu gelişme savaşın daha geniş bir cepheye yayılabileceği endişesini artırdı.
Körfez bölgesinde de tansiyon yükseldi. Irak’ın Basra Limanı’nda iki petrol tankerinin patlaması sonrası petrol terminallerinde faaliyetler durduruldu. Bahreyn’de petrol depolarına düzenlenen saldırı büyük bir yangına yol açarken, Umman’ın Salalah Limanı’ndaki petrol depolarında çıkan yangınlar saatlerce söndürülemedi.
Yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarını da etkiledi. Petrol arzına ilişkin endişeler nedeniyle ham petrolün varil fiyatı yeniden 100 doların üzerine çıktı. Uluslararası bankalar ise güvenlik gerekçesiyle Körfez’deki bazı şubelerini geçici olarak kapatma kararı aldı.
Ortadoğu’da savaşın yeni cephelere yayılması ihtimali, bölgeyi ve dünya ekonomisini yakından ilgilendiren büyük bir kriz olarak değerlendiriliyor. Diplomatik çevreler ise çatışmaların daha da büyümeden kontrol altına alınması için uluslararası girişimlerin hızlandırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
