ÖHD ve İHD üyelerinin katılımıyla yapılan basın açıklamasında, İran genelinde özellikle barışçıl gösterilere katılan sivillere yönelik sistematik hak ihlalleri, orantısız şiddet, keyfi gözaltılar ve yaşam hakkı ihlallerine dikkat çekildi. Açıklamada, yaşananların uzun yıllardır sürdürülen ayrımcı ve baskıcı devlet politikalarının bir sonucu olduğu vurgulandı.
Basın metnini okuyan ÖHD Hakkâri Şubesi Eş Başkanı Cevahir Ağralı, son dönemde İran genelinde yaşanan halk hareketleri sırasında kadınlar, gençler ve çocuklar başta olmak üzere çok sayıda sivilin güvenlik güçlerinin ölümcül müdahaleleri sonucu yaşamını yitirdiğini ifade etti. Ağralı, yüzlerce kişinin ise keyfi biçimde gözaltına alındığını ve tutuklandığını söyledi.
İran’da özellikle Kürt halkına yönelik uygulamaların yeni olmadığını belirten Ağralı, bu durumun yıllardır süregelen baskı ve ayrımcı politikaların devamı niteliğinde olduğunu dile getirdi. İfade özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı, adil yargılanma hakkı ile yaşam hakkının açıkça ihlal edildiğini kaydetti.
Gözaltında işkence ve kötü muamele iddialarının yanı sıra zorla kaybetmeler ve faili meçhul ölümlerin endişe verici boyutlara ulaştığını ifade eden Ağralı, İran İslam Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve kendi anayasası gereği vatandaşlarının temel hak ve özgürlüklerini korumakla yükümlü olduğunu hatırlattı. Buna rağmen ihlallerin cezasızlık politikasıyla derinleştiğini belirten Ağralı, bu durumun toplumda derin ve onarılması güç yaralar açtığını söyledi.
Ağralı, İran’daki toplumsal olaylarda en az 5 bin 137 kişinin hayatını kaybettiğinin tespit edildiğini belirterek, yaşamını yitirenlerin 4 bin 834’ünün sivil gösterici, 208’inin güvenlik görevlisi ve en az 54’ünün çocuk olduğunu aktardı. İnsan hakları izleme gruplarının çalışmalarını sürdürdüğünü ifade eden Ağralı, gerçek sayının daha yüksek olabileceğine dikkat çekti. Bazı uluslararası uzmanların, sivil ölümlerin 20 binin üzerinde olabileceğini öngördüğünü de dile getirdi.
Yaralı sayısının 7 bin 400’ü aştığını belirten Ağralı, çok sayıda kişinin kalıcı sakatlıkla sonuçlanan ağır yaralanmalara maruz kaldığını ifade etti. Açıklamasında uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunan Ağralı, “İran’da ve özellikle Rojhelat’ta barışçıl gösterilere yönelik şiddeti, sivillerin hedef alınmasını, yargısız infazları, keyfi gözaltıları, işkence ve kötü muamele uygulamalarını en güçlü şekilde kınıyoruz. Birleşmiş Milletler’i ve ilgili insan hakları mekanizmalarını acil ve etkili adımlar atmaya çağırıyoruz” dedi.
Açıklamanın sonunda yaşam hakkının kutsallığına vurgu yapan Ağralı, halkların özgürlük, adalet ve onurlu bir yaşam talebinin suç olmadığını belirterek, yaşanan hak ihlallerinin takipçisi olmaya ve mağdurların sesi olmaya devam edeceklerini söyledi.
