Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu Mekke Savunma İttifakı ülkelerinin üst düzey güvenlik yetkilileri ile İranlı yetkililer arasındaki dörtlü toplantı, İran’ın başkenti Tahran’da başladı.
İran’ın Nour News haber ajansının aktardığına göre, Pakistan’ın girişimi ve İran’ın desteğiyle düzenlenen toplantıya Türkiye’yi temsilen Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan’ı temsilen Savunma Bakanı Halid bin Selman, Pakistan’ı temsilen Genelkurmay Başkanı Asım Münir ve İran’ı temsilen Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai katıldı.
İran devlet televizyonu IRIB, bölgesel güvenlik ve istikrar gündemiyle düzenlenen toplantının başladığını duyurarak görüşmelerden görüntüler yayımladı. Görüntülerde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de yer aldığı görüldü.
Kritik zirve: Mekke İttifakı ortakları Tahran'da toplandı - Resim : 1
İRAN: BÖLGESEL GÜVENLİK, BÖLGE ÜLKELERİNİN İŞ BİRLİĞİYLE SAĞLANABİLİR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, görüşmelerde bölge güvenliğini tehdit eden gelişmelerin ele alınacağını belirtti. Bekayi, İsrail’in bölgedeki politikaları, Filistin ve Lübnan’daki gelişmeler ile ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının sonuçlarının toplantının öncelikli gündem maddeleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Bölgesel güvenliğin dış aktörlere bağımlı olmadan sağlanması gerektiğini savunan Bekayi, son iki yılda ve özellikle son sekiz ayda yaşanan gelişmelerin, kalıcı ve güvenilir güvenliğin ancak bölge ülkeleri arasında güven ve iş birliğinin geliştirilmesiyle mümkün olabileceğini gösterdiğini söyledi.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri Keni de görüşmelerin, Batı Asya’da bölge içi dinamiklere dayalı bir güvenlik anlayışının hayata geçirilmesine yönelik çabaların parçası olduğunu belirtti.
SUUDİ ARABİSTAN: GÖRÜŞMELERİN AMACI GERİLİMİ AZALTMAK
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Tahran’daki görüşmelerin bölgesel gerilimin tırmanmasını önlemeyi ve diplomatik çözüm için zemin oluşturmayı amaçladığını açıkladı.
Suudi Arabistan Kamu Diplomasisinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Rayed Krimly, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ziyaretin mevcut krizin tarafları arasındaki gerilimi azaltmaya, diyaloğu ve diplomatik çözümleri teşvik etmeye yönelik çabaların devamı niteliğinde olduğunu bildirdi.
Krimly, görüşmelerin Katar ve Pakistan tarafından yürütülen arabuluculuk girişimlerini desteklemeyi amaçladığını belirterek, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na taraf ülkelerin bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesindeki rolüne dikkati çekti.
HUSİLERİN SUUDİ ARABİSTAN’A YÖNELİK SALDIRILARI GÜNDEMDE
Toplantı, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze saldırılarının yoğunlaştığı ve Washington ile Tahran arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde düzenleniyor.
Batı medyasına konuşan Pakistanlı üst düzey bir güvenlik yetkilisi, toplantının temel gündem maddelerinden birinin, İran’ın Husiler üzerindeki etkisini kullanarak Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların durdurulmasını sağlaması olduğunu belirtti.
Husilerin son dönemde Suudi Arabistan’daki havalimanlarını ve petrol altyapısını hedef alan saldırıları bölgesel güvenlik kaygılarını artırırken, Suudi Arabistan da Yemen’deki Husi hedeflerine yönelik saldırılar düzenledi.
Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, geçen Ağustos ayında "Mekke Savunma Anlaşması" adıyla bilinen mutabakat metnini imzalamıştı. Anlaşma, bir müttefike yapılmış saldırının tüm ortaklara yapılmış sayılacağı hükmünü içeriyor ve ortak savunma öngörüyor.
BÖLGEDE TANSİYON DÜŞMÜYOR
Tahran görüşmeleri, Körfez bölgesinde sekiz aydır süren savaş ve ABD ile İsrail'in İran'ı yeni saldırılarla tehdit ettiği gergin bir atmosferde gerçekleşiyor.
ABD-İran arasında Nisan ayında ateşkes ilan edilmiş olsa da taraflar, dünya ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı'nın kontrolünde ciddi anlaşmazlıklar yaşıyor. Çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar tıkanma noktasına gelmiş durumda.
Öte yandan savaş Yemen'e de sıçradı, İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmalar son haftalarda şiddetlendi.
