Eylemler, İran’ın 31 eyaletinde yer alan 186 kentte ve en az 585 farklı noktada sürüyor. Rejim güçlerinin sert müdahaleleri sonucu yüzlerce kişi yaşamını yitirirken, binlerce kişi de gözaltı ve tutuklamalarla karşı karşıya kaldı.
ABD merkezli İranlı insan hakları savunucularının kurduğu İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) paylaştığı son verilere göre, protestolarda yaşamını yitiren en az 544 kişinin kimlik bilgileri tespit edilerek doğrulandı. Ancak sanal medyaya yansıyan görüntüler ve halktan gelen bilgilere göre, sokaklarda ve morglarda kimliği henüz belirlenemeyen çok sayıda cenazenin bulunduğu belirtiliyor. Bu durum, gerçek can kaybının açıklanan rakamların çok üzerinde olabileceğine işaret ediyor.
Son 24 saatte 10 kişi daha öldürüldü
Devam eden eylemlerde, yalnızca dün gece Tahran’da Ali Rıza Seyyidi, Burhan Sayyidi, Selam Mirani, İbrahim Ahmedpourian, Muhammed Zamani, Aida Heydari ve Zahra Bahlolipour rejim güçlerinin müdahalesi sonucu yaşamını yitirdi. Farklı kentlerde düzenlenen protestolarda ise Mahmud Musavi, Navid Salehi ve Bayat Sobhani öldürülenler arasında yer aldı.
Hak örgütleri, güvenlik güçlerinin özellikle gençler ve kadınları hedef aldığını, gözaltı ve müdahalelerde orantısız güç kullanıldığını vurguluyor.
10 bin 681 kişi tutuklandı, gözaltı sayısı bilinmiyor
HRANA verilerine göre şimdiye kadar en az 10 bin 681 kişi tutuklandı. Gözaltına alınıp henüz resmi kayıtlara geçmeyen kişi sayısının ise bilinmediği belirtiliyor. Aileler, yakınlarından günlerce haber alamadıklarını ve resmi makamlardan bilgi verilmediğini aktarıyor.
Cenazeler para karşılığı teslim ediliyor
Ülkeden gelen bilgiler, rejim güçlerinin yaşamını yitirenlerin ailelerine yönelik baskı ve tehditlerinin de sürdüğünü ortaya koyuyor. Katledilenlerin cenazelerinin teslim edilmesi karşılığında ailelerden para talep edildiği bildirildi. Kermanşan’da rejim güçleri tarafından öldürülen 17 yaşındaki Amir Ali Heydari’nin ailesinden, cenazeyi teslim almak için bir milyar toman alındığı öğrenildi. İnsan hakları örgütleri bu uygulamayı “açık bir insanlık suçu” olarak değerlendiriyor.
İdam tehdidi protestoları bastırmanın yeni aracı
İran rejimi, protestoları yalnızca sokak şiddetiyle değil, yargı mekanizması üzerinden de bastırmaya devam ediyor. Eylemler sırasında tutuklanan Erfan Soltani, İran Devrim Mahkemesi tarafından idam cezasına çarptırıldı. Edinilen bilgilere göre yetkililer, Soltani’nin ailesiyle iletişime geçerek 14 Ocak Çarşamba günü, idamdan önce yapılacak son aile görüşmesi için haber verdi.
Soltani’nin ve diğer tutukluların idam edilme riskine karşı sanal medyada geniş çaplı idam karşıtı kampanyalar başlatıldı. İnsan hakları savunucuları, uluslararası kamuoyuna acil çağrıda bulunarak İran’daki idamların durdurulmasını ve rejim üzerindeki baskının artırılmasını talep ediyor.
