Halkların Demokratik Partisi (HDP) Hakkari Milletvekili Sait Dede, Van Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşamını yitiren 70 yaşındaki Ramazan Turan’ın ölümünü ve kayyumun cenaze için tabut ve cenaze aracı vermemesini Türkiye Büyük Millet Meclis’ine 17 maddeyle soru önergesi verdi.
Dede’nin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ya cevaplaması istemiyle sunduğu önerge şu ifadelere yer verildi.
Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde 70 yaşındaki Ramazan Turan 21.01.2022 tarihinde tek kişilik karantina hücresinde şüpheli bir şeklide yaşamını yitirmiş ve cenazenin getirildiği Hakkâri ilinde cenaze ve defin işlemleri için çağrılan mahalle imamı, Diyanet İşleri Hakkâri İl Müdürlüğü’nden talimat alması gerektiğini belirterek Ramazan Turan için gerekli olan dini vecibeleri yerine getirmemiştir. Sadece tek bir mezhebin (Hanefi) kurumu olan, diğer mezhepleri ve inançları dışlayarak toplum genelinde ayrımcılık yaparak sürekli gündeme gelen Diyanet İşleri Başkanlığı; mezhep ve inanç ayrımcılığının yanında yurttaşların etnik kimliğine ve siyasal tercihlerine göre de tutum almakta, nefret söylemleri ve ayrımcı tutumuyla toplumu ayrıştırmaktadır.
Bu bağlamda;
1. Hayatını kaybeden Ramazan Turan’ın cenazesi için Diyanet İşleri Hakkâri İl Müdürlüğü tarafından imam görevlendirildi mi?
2. Cenazede gerçekleştirilecek dini vecibeler için imam görevlendirilmemişse bunu sebebi nedir?
3. Diyanet işlerine göre kime veya kimlere cenaze işleri için imam gönderilir?
4. Bu durum demokratik hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmakta mıdır?
Dede’nin Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’e cevaplaması istemiyle sunduğu önergede ise şu ifadelere yer verildi.
Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde 70 yaşındaki Ramazan Turan 21.01.2022 tarihinde tek kişilik karantina hücresinde şüpheli bir şeklide yaşamını yitirmiştir. Cezaevi gibi ‘devletin kontrolü altında’ bir yerde meydana gelen ölüm olaylarında, ölümün nasıl meydana geldiğine ilişkin bilgiler sadece idarenin elinde olacağından, ölüme yol açan olay hakkında veya ölüm sebebi hakkında etkin bir incelemede bulunmak, soruşturma yapmak ve eldeki bilgi ve belgeleri paylaşarak kamuoyuna açıklamada bulunmak idarenin en temel sorumluluğudur. Kaldı ki AİHM’in ölüm nedeni hakkında devletlerin aklın kabul edebileceği bir açıklama getirmemesi halinde, devletin mahpusun ölümünden sorumlu tutulacağı yönünde birçok içtihadı bulunmaktadır. Ancak ulusal ve uluslararası mevzuatın aksine cezaevlerinde gerçekleşen şüpheli ölümlerle ilgili olarak etkin bir soruşturma yürütülmeyip delillerin karartıldığı şüphesi kamuoyunda oluşmuştur. Cezaevlerinde yakınları bulunan yurttaşlar mahpusların hayatlarından haklı olarak endişe duymaktadırlar. Son iki ayda; Bangin Muhammed, Garibe Gezer, Abdülerezak Suyur, Halil Güneş, Salih Tuğrul, İlyas Demir, Vedat Erkmen ve Ramazan Turan cezaevlerinde yaşamlarını yitirmiştir.
Bu bağlamda;
- 21.01.2022 tarihinde Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde Ramazan Turan’ın şüpheli ölümü ile ilgili bakanlığınız tarafından başlatılan bir inceleme ve soruşturma var mı?
- 70 yaşındaki Ramazan Turan’ın cezaevinde yaşamını yitirmesinin sebebi nedir? Konuyla ilgili olarak aileye ve kamuoyuna ne zaman bir açıklama yapacaksınız?
- Açlıktan veya zehirlenerek yaşamını yitirmiş olabileceği yönündeki iddialar karşısında bir açıklama yapacak mısınız?
- Ramazan Turan neden 22 gün boyunca tek kişilik bir hücrede tutulmuştur?
- Ramazan Turan ailesiyle ve avukatlarıyla en son ne zaman görüşmüştür?
- 70 yaşında ve hasta olan Ramazan Turan’ın tutulduğu hücrede acil yardım butonu var mıydı?
- Ramazan Turan’a ilk müdahale nasıl, ne zaman ve kim tarafından yapıldı?
- Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde 24 saat sağlık personeli bulunuyor mu, acil ambulans hizmeti veriliyor mu?
- Cezaevine girdiğinde Ramazan Turan ile ilgili hangi sağlık taramaları gerçekleştirildi? Dezavantajlı ve hasta mahpuslara yönelik nasıl bir prosedür uygulanmaktadır?
- Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde gerçekleşen Ramazan Turan’ın şüpheli ölümü ile ilgili olarak yapılan otopsi işlemine neden avukatlar alınmamıştır? Delillerin karartıldığı şüphesi uyandıran bu otopsi işlemi ile ilgili bir soruşturma başlatacak mısınız?
Dede’nin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya cevaplaması istemiyle sunduğu önergede de şu ifadelere yer verildi.
Van Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde 70 yaşındaki Ramazan Turan 21.01.2022 tarihinde tek kişilik karantina hücresinde şüpheli bir şeklide yaşamını yitirmiş, aile cenazelerini Hakkâri iline götürmek için Van Büyükşehir Belediyesine başvurmuş ancak kayyum tarafından aileye talep edilen cenaze aracı ve tabut verilmemiştir. Bunun üzerine acılı aile kendi imkanları ile tabut yapıp cenazelerini Hakkâri’ye nakletmişlerdir. Yine Van-Hakkâri karayolunda cenaze konvoyu birçok kez durdurularak, konvoydakilere kimlik ve GBT kontrolü yapılmıştır. Cenazeye saygı, bütün insanlığın yüzyıllar öncesinden bu yana üzerinde ortaklaştığı ahlaki bir değer, bir yükümlülük olmasının yanı sıra çeşitli kanunlar ve yönetmeliklerle de düzenlenmiş bir alandır. Bu kapsamda cenaze işlemlerini; ailenin acısına saygı duyularak, cenaze nakil ve defin işlemleri yönetmeliğine uygun olarak yapması gereken Van Büyükşehir Belediyesi ve arama-kontrol adı altında aileye kötü muamele yapan güvenlik güçleri açıkça bu yükümlülüğü ve yasal düzenlemeyi ihlal etmiştir.
Bu bağlamda;
- Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Yönetmeliğinin 13.maddesinin 1.fıkrasında ‘Belediyeler ve köy muhtarlıklarının, cenazelerin yıkanması, kefenlenmesi, tabutlanması ve belirli bir süre muhafazası için nüfus yoğunluğuna göre gerekli olan adette cenaze hazırlama yerleri yapmaları veya cenaze hazırlama aracı hazırlamaları zorunludur’ ibaresi karşısında Ramazan Turan’ın cenazesine yapılan insanlık ahlakıyla bağdaşmayan uygulamalara ilişkin, Van Büyükşehir Belediyesi ve güvenlik güçleri hakkında soruşturma başlatacak mısınız?
- Hukuksuzca el atılan kayyum yönetimindeki belediyelerde cenaze hizmetlerinden kimler yararlanabilmektedir? Ölenlerin etnik kimliğine veya hayattayken sahip oldukları siyasal tercihlere göre mi cenaze hizmetleri verilmektedir?
- Yas tutan bir ailenin cenazesini yaşadıkları kente getirirken birçok defa durdurularak kimlik ve GBT kontrollerine tabi tutulmasının sebebi nedir? Bu uygulama ile ne amaçlanmaktadır?
