Irak, Avusturya ve dünyanın farklı bölgelerinden Hakkari’ye gelen Asuri topluluğu, yaklaşık 111 yıl önce göç eden atalarının yaşadığı toprakları ziyaret ederek geçmişin izlerini sürdü.
Irak’ın Duhok kentinden gelen Lamassu Grubu, atalarının yaşadığı Hakkari’deki köyleri ve tarihi kiliseleri görmek amacıyla bölgeyi ziyaret etti. Grup, başta Konak (Koçanis) Kilisesi olmak üzere Asuri tarihinin önemli izlerini taşıyan Kazan Vadisi (Geliye Tiyare) ve Oğul (Tale) bölgelerini gezdi.
Ziyaret kapsamında Hakkari’nin önemli kültürel değerlerinden biri olan dengbêj geleneği de yaşatıldı. Farklı ülkelerden gelen grup üyeleri, atalarının yaşadığı coğrafyada tarihi ve kültürel bağlarını yeniden hatırlama fırsatı buldu.
“Bu sadece turistik bir gezi değil”
Lamassu Grubu sahibi ve rehberi Erkan Tiyari öncülüğünde Hakkari’ye gelen Asuri ziyaretçiler, gezinin kendileri açısından yalnızca turistik bir ziyaret olmadığını ifade etti. Grup üyeleri, atalarının yaşadığı toprakları görmenin aile geçmişine uzanan anlamlı bir hafıza yolculuğu olduğunu belirtti.
Yaklaşık iki yıldır Hakkari’ye gerçekleştirdikleri ziyaretlerde Sibar Otel’de konaklayan grup üyeleri, her gelişlerinde kentte gördükleri sıcak ilgiden duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Otelde düzenlenen geleneksel gecelerde geçmişten günümüze taşınan ezgiler seslendirilirken, müzik ve sohbetler ziyaretlere farklı bir anlam kattı.
Erkan Tiyari, Hakkari ziyaretlerinin kendileri açısından geçmişle yeniden bağ kurmak anlamına geldiğini belirterek, bölgeye önümüzdeki yıllarda da gelmeye devam edeceklerini ifade etti.
Hakkari’de Asuri tarihinin izleri
Tarihi kaynaklarda, Hakkari, Çukurca, Yüksekova ve Başkale çevresindeki dağlık alanlarda Asuri topluluklarının Tyari (Tyareh), Cilu ve Baz gibi aşiret ve kabile yapılanmaları içerisinde yaşadığı, özellikle Zap Nehri vadisi çevresinde yoğunlaştığı aktarılıyor.
Konak (Koçanis) köyü ise Doğu Asur Kilisesi’nin tarihi patriklik merkezlerinden biri olarak biliniyor. Patrik Mar Şimon’un burada ikamet ettiği ve bölgedeki Mar Şhalita Kilisesi başta olmak üzere çok sayıda tarihi yapının Asuri/Nasturi geçmişinin izlerini taşıdığı belirtiliyor.
Hakkari’nin tarihi ve kültürel dokusu, farklı coğrafyalarda yaşayan toplulukların geçmişlerine uzanan yolculuklarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Dünyanın farklı ülkelerinden kente gelen Asuri ve Nasturi ziyaretçiler, atalarının topraklarında geçmiş ile bugün arasında yeniden bağ kuruyor.
