Avrupa Birliği hibesi ve kamu kaynaklarıyla yaklaşık 30 milyon euro bütçeyle inşa edilen Hakkâri Entegre Katı Atık Tesisi, 12 Nisan 2026 tarihinde meydana gelen büyük heyelanda ağır hasar alarak hizmet dışı kaldı. Yaklaşık iki yıl önce faaliyete başlayan tesisin kullanılamaz hale gelmesi, yatırımın planlama süreci ve yer seçimine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
17 Şubat 2024 tarihinde resmen hizmete açılan tesis, Akçalı ile Bağışlı köyleri arasında 43,4 hektarlık alanda kurulmuştu. Heyelan sonrası tesis binaları, altyapı sistemleri ve çevre düzenlemeleri büyük ölçüde zarar görürken, aynı bölgede bulunan Hakkâri-Van kara yolunda da ciddi çökmeler meydana geldi.
Yer Seçimi Tartışmaları Yeniden Gündeme Geldi
Heyelanın ardından kamuoyunda, tesisin ilk planlama aşamasında Yüksekova'daki eski çöp depolama alanı çevresinde yapılmasının gündeme geldiği, daha sonra ise yatırımın mevcut alana taşındığı yönündeki iddialar yeniden tartışılmaya başlandı.
Bu kapsamda vatandaşlar ve bazı sivil toplum kuruluşları, tesisin neden mevcut alana yapıldığı ve yer seçimine ilişkin karar sürecinin açıklığa kavuşturulmasını talep ediyor. Konuyla ilgili olarak bugüne kadar yetkili kurumlardan yer seçimine ilişkin kapsamlı bir açıklama yapılmadı.
Bir dönem "Hakkâri'nin 30 yıllık çöp sorununu çözecek proje" olarak tanıtılan yatırımın açılış ve tanıtım programlarına dönemin Hakkâri Valisi ve Belediye Başkan Vekili Ali Çelik ile AK Parti Hakkâri İl Başkanı Zeydin Kaya başta olmak üzere çok sayıda yetkili katılmıştı.
Proje kapsamında düzenli depolama sahası, geri dönüşüm tesisi, kompost ünitesi, tıbbi atık sterilizasyon tesisi, sızıntı suyu arıtma sistemi, idari binalar ve hizmet araçları hizmete alınmıştı. Dönemin Katı Atık Yönetim Birliği Başkanı Ensar Dündar ise tesisin en az 30 yıl boyunca Hakkâri'ye hizmet vereceğini açıklamıştı.
Heyelan Sonrası Soruşturma ve Meclis Süreci Başladı
12 Nisan 2026'da meydana gelen heyelanda yaklaşık 2 milyon metreküp toprağın hareket ettiği açıklanırken, yaşanan afet nedeniyle Hakkâri-Van kara yolu 21 gün ulaşıma kapandı. Ulaşımın sürdürülebilmesi amacıyla Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından bölgeye geçici iki köprü kuruldu.
Tesisin hizmet dışı kalmasının ardından ilçe belediyelerinde toplanan atıkların yeniden eski depolama alanlarına yönlendirildiği öğrenildi.
Yaşanan gelişmeler sonrasında DEM Parti Hakkâri milletvekilleri Vezir Coşkun Parlak, Onur Düşünmez ve Öznur Bartın tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne soru önergeleri sunuldu. Önergelerde yatırımın kısa sürede ağır hasar görmesinin nedenleri, zemin etütleri, risk analizleri, teknik denetim süreçleri ve kamu zararına ilişkin iddiaların araştırılması talep edildi.
Hakkâri Barosu da tesisin yer seçimi, zemin etütleri ve denetim süreçlerinin incelenmesi amacıyla Hakkâri Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulundu.
Öte yandan Hakkâri Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Muharrem Tekin de yaptığı açıklamalarda yatırım sürecinin araştırılması gerektiğini belirterek, sorumluların ortaya çıkarılması çağrısında bulundu.
Yaklaşık 30 milyon euroluk yatırımın ağır hasar görmesinin ardından gözler, yürütülen adli ve idari soruşturmalara çevrilirken, yer seçimi, planlama ve uygulama süreçlerine ilişkin yapılacak resmî açıklamalar merakla bekleniyor.
