Bu yükseliş, yastık altındaki birikimleri devasa bir servete dönüştürdü. Uzmanlara göre, Türkiye’nin toplam altın varlığı 1,5 trilyon dolarlık GSYH’nin yüzde 49’una ulaşarak dikkat çekici bir boyuta erişti.
Rekor Artış: 311 Milyar Dolarlık Kâr
Dünya ekonomisinin önde gelen ajanslarından Reuters’ın analizine göre, son bir yılda altın fiyatlarındaki yüzde 80’lik tarihi artış, Türkiye’deki altın stoklarının değerini astronomik seviyelere çıkardı. Sadece Ocak ayında altın fiyatlarının dolar bazında yüzde 25 artması, hanehalkına hayali de olsa 80 milyar dolarlık ek değer sağladı.
QNB Ekonomik Araştırmalar Notu, son bir yılda altın stokundan elde edilen toplam kârın 311 milyar dolara ulaştığını, bunun da GSYH’nin yaklaşık yüzde 19,3’üne denk geldiğini ortaya koydu. Bu rakam, Türkiye için tarihi bir rekor anlamına geliyor.
Yastık Altı Bankaları Solladı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve ekonomistlerin hesaplamalarına göre, Türkiye’de altın tablosu diğer ülkelerden oldukça farklı:
-
Yastık Altı: Hanehalkı ve şirketlerin bankacılık sistemi dışında tuttuğu altının değeri yaklaşık 600 milyar dolar.
-
Bankacılık Sistemi: Altın cinsi mevduat ve fonlarda 80 milyar dolar bulunuyor.
-
Merkez Bankası Rezervleri: TCMB’nin altın rezervleri de 80 milyar dolar seviyesinde.
Toplam altın stoku, böylece 760 milyar dolara ulaşarak GSYH’nin neredeyse yarısını kapsıyor.
Altını Olan Harcadı, Olmayan Pahalılıkla Baş Başa Kaldı
Altın fiyatlarındaki keskin yükseliş, ekonomi yönetiminin “iç talebi soğutma” planlarını da altüst etti. Yüksek faizler nedeniyle kredi çekemeyen ancak yastık altı altını olan kesim, servet artışını harcamaya dönüştürdü.
Bu durum özellikle konut ve otomobil piyasasında kendini gösterdi. TCMB analizleri, altın mevduatının yoğun olduğu illerde konut fiyatlarının diğer bölgelere göre çok daha hızlı arttığını ortaya koyuyor. Altın fiyatlarındaki her sıçrama, piyasada kontrol edilemeyen bir talep artışı yaratıyor ve fiyatların genel seviyesini yukarı taşıyarak dezenflasyon sürecini karmaşık hâle getiriyor.