Paylaşılan istatistikler, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uzun süredir devam eden sosyo-ekonomik kırılganlığı bir kez daha gözler önüne serdi. Listede Hakkari, nüfusunun yüzde 63’ünün sosyal yardımlardan faydalanmasıyla dikkat çeken iller arasında yer aldı.
Açıklanan verilere göre, nüfus oranına göre sosyal yardımlardan en fazla yararlanan il yüzde 69 ile Şırnak olurken, Şırnak’ı yüzde 63 ile Hakkari izledi. Ağrı ve Şanlıurfa yüzde 62’lik oranla üst sıralarda yer alırken; Van, Mardin, Muş, Batman, Bitlis ve Diyarbakır da listenin devamında yer aldı.
Nüfus Oranına Göre En Fazla Sosyal Yardım Alan İlk 10 İl (2025):
Şırnak – %69
Hakkari – %63
Ağrı – %62
Şanlıurfa – %62
Van – %60
Mardin – %59
Muş – %56
Batman – %53
Bitlis – %53
Diyarbakır – %51
Uzmanlar, bu oranların yüksek olmasının temel nedenleri arasında işsizlik oranlarının fazlalığı, gelir dağılımındaki eşitsizlik, kırsal nüfusun yoğunluğu ve bölgesel kalkınma farklarının yer aldığını belirtiyor. Özellikle sınır illerinde ekonomik üretim alanlarının sınırlı olması ve genç nüfusun iş gücüne yeterince dahil edilememesi, sosyal yardımlara olan ihtiyacı artıran başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
Hakkari’de Sosyal Destekler Geniş Bir Alanı Kapsıyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından Hakkari genelinde uygulanan sosyal yardım programları, yalnızca kömür, gıda ve nakdi desteklerle sınırlı kalmıyor. Kentte dezavantajlı gruplara yönelik düzenli ve süreklilik arz eden birçok sosyal destek programı hayata geçiriliyor.
Hakkari’de en yaygın olarak yararlanılan yardım programları arasında; Yeni Doğum Yardımı, Çoklu Doğum Yardımı, eşi vefat etmiş kadınlara yönelik düzenli nakit yardımı, öksüz ve yetim yardımı, Engelli Yakını Aylığı ile Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti öne çıkıyor. Bu destekler, özellikle gelir düzeyi düşük haneler için önemli bir sosyal güvence niteliği taşıyor.
SED yardımları, ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan ailelerin çocuklarının eğitim, sağlık ve temel yaşam giderlerinin karşılanmasını amaçlarken; öksüz ve yetim çocuklar ile eşi vefat etmiş kadınlara sağlanan düzenli nakit destekler, sosyal korunma mekanizmasının en önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Kadınlar, Çocuklar ve Engelli Yakınları Ön Planda
Veriler, Hakkari’de sosyal yardımlardan faydalanan kesimin büyük bölümünü kadınlar, çocuklar ve engelli bireylerin yakınlarının oluşturduğunu ortaya koyuyor. Yeni doğum yapan annelere sağlanan destekler ile çoklu doğum yardımları, özellikle düşük gelirli ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasında önemli bir rol oynuyor.
Engelli bireylere bakan ailelere verilen Engelli Yakını Aylığı ise hem bakım yükünü hafifletiyor hem de hane gelirine düzenli katkı sağlayarak ailelerin ekonomik olarak ayakta kalmasına destek oluyor.
Uzmanlar, sosyal yardımların kısa vadede önemli bir destek mekanizması olduğunu vurgularken, uzun vadede kalıcı çözümün istihdamı artıracak, üretimi destekleyecek ve bölgesel kalkınmayı güçlendirecek politikalarla mümkün olacağına dikkat çekiyor. Hakkari özelinde ise eğitim, mesleki kurslar ve gençlere yönelik istihdam projelerinin önemine işaret ediliyor.