Kış mevsiminin en çetin geçtiği illerin başında gelen Hakkari’de (Colemêrg), havaların ısınması ve yüksek rakımlı dağlardaki karların yavaş yavaş erimesiyle birlikte doğa adeta yeniden canlandı. Baharın gelişiyle yeşile bürünen coğrafya, bölge halkı için aynı zamanda geçim ve şifa kaynağı olan endemik bitkilerin de habercisi oldu. Hakkari’de yaşayan kadınlar, bölgenin en sevilen şifalı bitkilerinden biri olan ve yörede "köse otu" olarak da bilinen siyaboyu toplamak için dik yamaçlarda zorlu bir mesaiye başladı.
Hala metrelerce kar kütlelerinin bulunduğu sarp dağları yürüyerek aşan kadınlar, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte Hakkari merkeze bağlı Baleka Geliyê Korinê yaylalarının yolunu tutuyor. Saatler süren tehlikeli ve yorucu bir tırmanışın ardından ulaşılan siyabo otu, kentin mutfak kültüründe çok önemli bir yere sahip.
Sofraların Olmazsa Olmazı: Hem Şifa Hem Lezzet
Yüksek dağların zirvesinde filizlenen siyabo otu, hemen hemen tüm Hakkari mutfağının baş tacı konumunda. Kendine has aromasıyla meşhur olan bu ot, sadece yöresel tencere yemeklerinde değil, dünyaca ünlü Van/Hakkari otlu peyniri ile ev yapımı süzme yoğurtların da vazgeçilmez malzemesi olarak kullanılıyor.
Büyük bir emek vererek dağları aştıklarını belirten yöre sakinlerinden Zübeyde Aydın, siyabonun zahmetine değer bir bitki olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Bu dağlara saatlerce yürüyerek, dik yamaçları tırmanarak geliyoruz. Topladığımız siyabo tam bir şifa deposudur. Evimizde hem yemeklere lezzet katması için kullanıyoruz hem de peynir ve yoğurdumuza katıyoruz. Halk arasında bu otun kökünün şeker hastalığına (diyabete) çok iyi geldiği bilinir. Buralara gelip bu dik kayalıklardan ot toplamak gerçekten çok zahmetli ve riskli ama bu şifa için çekilen her zorluğa değiyor."
Günde 40 Kilo Topluyorlar: Hem Mutfağa Hem Pazara
Her yıl yüzlerce insanın bu vadilere akın ettiğini dile getiren Hazal Aydın ise topladıkları otların bir kısmını kışlık erzak olarak sakladıklarını, bir kısmını ise satarak aile bütçesine katkı sunduklarını belirtti. Aydın, "Bölgemizde siyabo sadece üç özel mevkide yetişiyor. Günde ortalama 40 kilo ot toplayabiliyoruz. Hakkari'de bu otun girmediği ev, süslemediği sofra yoktur" dedi.
Yaylalarda sadece kadınlar değil, aile ekonomisine katkı sunmak isteyen erkekler de ter döküyor. Her sene bu mevsimde vadiye geldiğini söyleyen Bedrettin Dayan, "Siyabo otunu hem kendi evimiz için hem de çarşıda satmak için topluyorum. Çok şifalı bir bitki olduğunu herkes bildiği için pazara çıkardığımız an kapış kapış satılıyor. Özellikle otlu peynir yapacak olanlar bu ot olmadan peynir kurmuyor" şeklinde konuştu.