Arman, yazısında Profilo & Habitat Derneği iş birliğiyle yürütülen Kadın İşi Girişim Programı kapsamında yolları kesişen iki kadın girişimciyi tanıttı: Hakkari’den Ümmühan Keskin ve Denizli’den Tennur Çıldır. Röportajda, iki girişimcinin kadın dayanışmasına dayalı üretim anlayışları ve kendi çabalarıyla büyüttükleri girişimleri öne çıktı.
“Hakkari’de kadın girişimci olmak kolay değil”
Keskin, Hakkari’de kadın girişimci olmanın ciddi toplumsal engeller barındırdığını belirtiyor. “Kadınların yaptığı işler çoğu zaman ciddiye alınmıyor,” diyen Keskin, erkek egemen bakış açısının günlük hayattaki yansımalarını kendi deneyimleri üzerinden aktardı. Girişimcilik yolculuğu aslında üretimle değil, kadınları sahneye çıkaran drama çalışmalarıyla başladı.
2019 yılında kadın projelerini bir araya toplamak amacıyla kurulan ilk kooperatif girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Ancak yılmadı ve 2022’de Lilyana Kadın Kooperatifi’ni hayata geçirdi. Asur dilinde “akşam duası” anlamına gelen Lilyana, kadınların birlikte var olma iradesinin sembolü olarak öne çıkıyor.
Geniş ürün yelpazesi ve kadın istihdamı
Bugün Lilyana Kadın Kooperatifi; reçel, zahter, dağ kekiği, kurutulmuş sebzeler, tahin, bal, turşular ve Hakkâri’ye özgü çörek ile kurabiyelerden oluşan geniş bir ürün yelpazesiyle faaliyet gösteriyor. Kooperatif, köy köy dolaşarak kadınlardan ham madde temin ediyor ve 50’den fazla kadına üretim imkânı sağlıyor.
Keskin, asıl dönüm noktasının Kadın İşi Girişim Programı olduğunu söylüyor. Program sayesinde iş modeli güçlendi, finansal okuryazarlık arttı, pazarlama anlayışı değişti ve satışlar yüzde 80 oranında yükseldi. Keskin, bu süreci sadece ticari bir başarı değil, büyüyen bir kadın dayanışması olarak tanımlıyor. Önümüzdeki en önemli hedeflerinden biri ise elde edilen gelirle kız çocuklarına burs sağlamak.
Denizli’den örnek: Tennur Çıldır
Röportajda yer alan bir diğer girişimci Tennur Çıldır ise Denizli’de evinde başladığı üretimi bugün 2.500 metrekarelik bir tesise taşıdı. BalonBiber ve YaylaCips markalarıyla Türkiye ve Avrupa pazarına açılan Çıldır, yaklaşık 100 kadına istihdam sağlıyor.
Arman yazısında kadın dayanışmasının dönüştürücü gücüne dikkat çekerek, “Kadın dayanışması gibisi yok” ifadesini kullandı. Okurlarına seslenen Arman, “Şimdi de sizi, harika iki kadın girişimciyle tanıştırmak istiyorum” sözleriyle Keskin ve Çıldır’ın hikâyelerinin yalnızca birer başarı öyküsü olmadığını, aynı zamanda kadınlara açılan yeni bir yol olduğunu vurguladı.