Wasit İl Meclisi Güvenlik Komisyonu Başkanı Habib Bedri, hayatını kaybeden çocukların 15 yaşından küçük olduğunu belirterek, çocukların Wasit merkezinden geldiklerini ve Dırey aşiretine mensup olduklarını ifade etti. Bedri, çocukların yüzme sırasında boğulmayı önleyici herhangi bir ekipmana sahip olmadıklarını söyledi.

Yetkililer, bölgede son dönemde etkili olan yoğun yağışlar nedeniyle su seviyesinin yükseldiğine dikkat çekerek, olayın bu durumdan kaynaklanmış olabileceğini belirtti. Şuveyçe su kanalının, Dicle Nehri’nin doğusunda ve Kut ilçesinin batısında yer aldığı, vatandaşlar tarafından sıklıkla gezinti ve piknik amacıyla kullanılan alanlardan biri olduğu kaydedildi.

Wasit Polis Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada ise ailelere uyarıda bulunularak, çocukların korumasız ve yüzmeye uygun olmayan nehir, kanal ve göletlerde yüzmelerine izin verilmemesi istendi.

Olayla ilgili adli süreç tamamlanırken, hayatını kaybeden çocukların cenazelerinin Wasit Adli Tıp Kurumu’ndaki işlemlerin ardından defnedildiği bildirildi.

Ailesinden Habersiz İnfaz

İran rejiminin resmi medya organı Mizan Haber Ajansı tarafından duyurulan infazın, sabaha karşı gerçekleştirildiği öğrenildi. İddiaya göre cezaevi yönetimi, infaz öncesi Abdollahzadeh’in ailesine haber vermedi. Aile, evlatlarının idam edildiğini ancak infaz sonrası öğrenebildi.

"Yeryüzünde Bozgunculuk" Suçlaması

Abdollahzadeh, Urmiye’de düzenlenen protestolar sırasında gözaltına alınmıştı. Hakkında "yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak" ve bir rejim yanlısı Besic üyesini öldürmek suçlamasıyla dava açılmıştı. Urmiye Devrim Mahkemesi’nin verdiği bu ağır ceza, kısa sürede Yüksek Mahkeme tarafından onaylanarak infaz aşamasına getirilmişti.

Kamera Kayıtları Gerçeği Söylüyordu Ama...

Olayın en acı ve tartışmalı kısmı ise delillerin görmezden gelinmesi oldu. İnsan hakları örgütleri tarafından hazırlanan raporlarda, Besic üyesinin öldürüldüğü ana ait kamera (CCTV) kayıtlarında Mehrab Abdollahzadeh’in olay yerinde bile olmadığının açıkça görüldüğü belirtildi.

İnsan hakları savunucuları süreci şu sözlerle özetledi:

"Mehrab, gözaltında tutulduğu süre boyunca ağır fiziksel ve psikolojik işkencelere maruz bırakılarak 'suçunu itiraf etmeye' zorlanmıştır. Güvenlik güçlerinin elinde olan kamera kayıtları, onun o saatte ve o mekanda bulunmadığını net bir şekilde kanıtlamasına rağmen hukuk ayaklar altına alınmış ve bir genç haksız yere darağacına gönderilmiştir."

Bölgedeki insan hakları örgütleri, delillerin karartıldığını ve masum bir gencin haksız bir yargılama ile kurban edildiğini savunarak uluslararası topluma seslendi. Mehrab’ın sessizce infaz edilmesi, bölgedeki tansiyonu ve adalet tartışmalarını bir kez daha zirveye taşıdı.

Hem "Düşmanlık Bitti" Dedi Hem "Tehdit Sürüyor" Dedi

Beyaz Saray’ın Kongre’ye sunduğu bu mektup, tam anlamıyla bir "evet ama hayır" metni niteliğinde. Trump, mektubunda İran ile düşmanlığın bittiğini öne sürerken, hemen ardından eklemeyi de ihmal etmemiş: "İran’ın ABD ve Silahlı Kuvvetlerimiz için oluşturduğu tehdit önemli olmaya devam etmektedir."

Peki, hem düşmanlık bitip hem de tehdit nasıl sürebiliyor? Bu durum, Washington koridorlarında "yeni bir savaş yetkisine ihtiyaç duymadan operasyonlara devam etme stratejisi" olarak yorumlanıyor.

Son Gün Hamlesi: İki Aylık Süre Doldu

Mektubun zamanlaması da oldukça manidar. ABD Anayasası’na göre, başkanların Kongre onayı almadan savaş kararı uygulayabildiği iki aylık sürenin tam da son gününde bu adım atıldı. Yani bu mektup, bir anlamda hukuki süreci baypas etmek için atılmış bir imza gibi duruyor.

Savaş Bitti mi, Yeni mi Başlıyor?

Mektupta her ne kadar "düşmanlık sona erdi" denilse de, yine aynı metinde savaşın aslında sonlanmaktan çok uzak olduğuna dair açık kapılar bırakılmış durumda. "Kalıcı barış çabaları" adı altında bölgede askeri varlığını sürdüren ABD'nin bu hamlesi, uluslararası kamuoyunda "barış ilanı"ndan ziyade, hukuki bir zorunluluğu yerine getirme çabası olarak görülüyor.

Görünen o ki, Washington kağıt üzerinde "barış" dese de, namlular henüz soğumuş değil.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yaptığı son açıklamalarda bölgesel gerilimlere ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Adalet Bakanlığı ziyareti sırasında konuşan Pezeşkiyan, savaşın hiçbir ülkeye kazanç sağlamadığını belirterek, tehditlere karşı duruş sergilenirken aynı zamanda gerilimi azaltacak diplomatik yolların devreye sokulması gerektiğini ifade etti.

İran resmi haber ajansı IRNA tarafından aktarılan açıklamalarda Pezeşkiyan, uluslararası gelişmeler karşısında akılcı bir yaklaşımın önemine işaret etti. Özellikle ABD ve İsrail’e yönelik temkinli bir duruşun gerekliliğini vurgulayan İran Cumhurbaşkanı, ilişkilerde dikkatli olunmasının kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.

İslam dünyasına da çağrıda bulunan Pezeşkiyan, ülkeler arasındaki birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Dış müdahalelere karşı en etkili yolun ortak hareket etmek olduğunu söyleyen Pezeşkiyan, “Dayanışma ve samimiyetle bu süreç aşılabilir” ifadelerini kullandı.

Daha önce Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı’nda yaptığı açıklamalarda da benzer mesajlar veren Pezeşkiyan, İran’ın savaşın genişlemesinden yana olmadığını yineledi. Cumhurbaşkanı, çatışmaların sürmesinin hiçbir taraf için fayda getirmeyeceğini belirterek çözümün gerilimi artırmakta değil, diyalog ve akılcı politikalar geliştirmekte olduğunu sözlerine ekledi.

Açıklamada, Basra Körfezi ve Umman Denizi bölgelerinde demirli gemilerin yerlerinden hareket etmemesi gerektiği belirtilirken, bazı gemilere daha önce geçiş izni verildiği ifade edildi.

İran tarafı, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına yönelik deniz ablukası uyguladığını ve bunun “ateşkes ihlali” olarak değerlendirildiğini savundu.

Açıklamada ayrıca, ABD’nin ablukayı kaldırmaması durumunda Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağı vurgulanarak, şu ifadelere yer verildi:

“Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki hiçbir gemi bulunduğu yerden hareket etmemeli, Hürmüz Boğazı’na yaklaşmak düşmanla iş birliği olarak kabul edilecek ve ihlal eden gemiler hedef alınacaktır.”

İran Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki gemi hareketliliğinin yakından takip edildiğini de bildirdi.

Uluslararası kuruluşlardan yapılan açıklamalara göre, teknede bulunan göçmenlerin tamamına yakınının kayıp olduğu değerlendiriliyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Sözcüsü Babar Baloch, olayın doğrulandığını belirterek, “Elimizdeki bilgiler, yaklaşık 250 kişiyi taşıyan bir teknenin battığı yönünde. Ancak şu ana kadar somut bir iz bulunabilmiş değil” ifadelerini kullandı.

Teknenin battığı bölgenin, Andaman ve Nicobar Adaları’nın doğu kıyıları ile Myanmar ve Tayland’ın batı kıyıları arasında yer aldığı bildirildi. Zorlu deniz koşulları ve arama çalışmalarının sınırlı imkanlarla yürütülmesi, umutları her geçen saat daha da azaltıyor.

Arakanlı Müslümanlar, Arakan bölgesinde yıllardır süren baskı, şiddet ve ayrımcılık nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalıyor. Güvenli bir yaşam umuduyla Malezya, Endonezya ve Bangladeş gibi ülkelere ulaşmaya çalışan göçmenler, çoğu zaman insan kaçakçılarının temin ettiği sağlıksız ve aşırı yüklenmiş teknelerle ölüm yolculuğuna çıkıyor.

UNHCR verilerine göre, yalnızca 2024 yılının başından bu yana yaklaşık 4 bin 500 Arakanlı göçmen, Andaman Denizi ve Bengal Körfezi üzerinden bu tehlikeli rotayı kullanarak kaçış girişiminde bulundu. Son yaşanan facia ise bölgedeki insani krizin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Kuzey ve Doğu Suriye’de (Rojava) Suriye geçici hükümeti tarafından başlatılan nüfus kayıt işlemleri, kimlik tanımlamaları üzerinden yeni bir tartışmayı gündeme taşıdı. Özellikle Kürt vatandaşların bazı kayıtlarda “Arap Suriyeli” olarak yer alması, bölgede ve uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılandı.

Söz konusu süreç, Ahmed Şara’nın 16 Ocak 2026 tarihli kararnamesiyle, daha önce kimlik verilmeyen Kürtlere resmi kimlik verilmesinin önünün açılmasıyla başladı. 6 Nisan itibarıyla Kamişlo, Haseke, Derik, Çilaxa ve Dirbesiye gibi merkezlerde kayıt işlemleri uygulanmaya konuldu.

Ancak başvuru sürecinde ortaya çıkan kayıt detayları tartışmaları beraberinde getirdi. Bazı Kürtlerin gizli kayıtlarda “Arap Suriyeli” olarak sınıflandırıldığı yönündeki iddiaların basına yansıması üzerine, kamuoyunda ciddi bir tepki oluştu. Gelen tepkiler sonrası ilgili ibarenin “Suriyeli” olarak değiştirildiği belirtildi.

Uluslararası hukuk uzmanı Halid Cabir, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, bu yaklaşımın geçmişteki Baas Partisi politikalarının bir devamı niteliği taşıdığını ifade etti. Cabir, önceki dönemlerde de Kürtlerin kimliklerinde “Suriyeli Kürt” yerine “Arap Suriyeli” ibaresinin kullanıldığını hatırlattı.

Öte yandan, son düzenlemeler kapsamında özellikle Haseke ve Kamişlo’da yeni kayıtların “Suriyeli Kürt” olarak yapılmaya başlandığı, ancak daha önce “Arap Suriyeli” şeklinde kaydedilen kişilerin bu durumu değiştirmekte zorluk yaşadığı aktarıldı.

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı İlham Ahmed ise konuyu doğrudan muhataplarıyla gündeme taşıdı. Haseke’de Suriye geçici hükümeti Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Hind Qebewat ile bir araya gelen Ahmed, entegrasyon süreçlerinde yerel kimliğin korunmasının temel bir ilke olması gerektiğini vurguladı.

Ahmed, Kürt bölgelerinin özgün yapısının göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, “Yerel kimliğin korunması, yürütülen tüm süreçlerde vazgeçilmez bir şarttır. Aksi uygulamalar asimilasyon riskini beraberinde getirir” ifadelerini kullandı.

Yaşanan gelişmeler, Rojava’da kimlik, temsil ve haklar konusundaki hassasiyetlerin halen güçlü bir şekilde devam ettiğini bir kez daha ortaya koydu.

İran’da son dönemde art arda gelen idam infazı haberleri, cezaevlerinde tutulan mahpusların yakınlarını derin bir kaygıya sürüklüyor. Özellikle idam cezası verilen kadın siyasi tutukluların durumuna ilişkin belirsizlik, kamuoyunda endişeyi daha da büyütmüş durumda.

Kadın hakları savunucuları ve uluslararası insan hakları kuruluşları, İran’daki yargı süreçlerinin şeffaflıktan uzak olduğunu ve siyasi davalarda adil yargılama ilkelerinin ihlal edildiğini belirtiyor. Bu kapsamda, idam cezalarının derhal durdurulması için küresel düzeyde çağrılar yapılıyor.

Nujinha’da yer alan habere göre, 30 yaşındaki Mahbube Şabani, geçtiğimiz yıl Ocak ayında düzenlenen protestolar sırasında gözaltına alındı. “Devlete karşı savaş açmak” ve “yaralı eylemcilere yardım etmek” suçlamalarıyla yargılanan Şabani, Meşhed kentindeki Vakilabad Cezaevi’nin kadınlar koğuşunda tutuluyor. Şabani hakkında verilen idam cezasının her an infaz edilebileceği belirtiliyor.

Öte yandan Werişe Muradi, Pexşan Ezizi ve Şehnaz Tabari’nin de benzer şekilde idam tehdidi altında olduğu ifade ediliyor. İnsan hakları örgütleri, özellikle son aylarda kadın mahpuslara yöneltilen suçlamaların idamla sonuçlanacak şekilde kurgulandığına dikkat çekiyor.

Hak savunucuları, söz konusu davalarda yeterli hukuki güvencelerin sağlanmadığını, tutukluların avukatlara erişimlerinin kısıtlandığını ve yargılamaların uluslararası standartlara uygun yürütülmediğini dile getiriyor. Bu durumun, yaşam hakkının ciddi biçimde ihlal edildiği anlamına geldiği vurgulanıyor.

Aileler ise günlerdir yakınlarından haber alamadıklarını belirterek, infazların gizli şekilde gerçekleştirilebileceği endişesini taşıyor. Uluslararası toplumun sessiz kalmaması gerektiğini ifade eden hak örgütleri, İran yönetimine idam cezalarını durdurma ve adil yargılama süreçlerini işletme çağrısında bulunuyor.

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimde dikkat çekici bir açıklama Beyaz Saray’dan geldi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, müzakere sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede, geri adım atan tarafın ABD değil İran olduğunu ifade etti.

Leavitt, İran’ın ilk aşamada sunduğu 10 maddelik planın Washington tarafından “ciddiyetsiz” bulunarak reddedildiğini belirtti. ABD’nin bu planı kabul ettiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Leavitt, Tahran’ın daha sonra sunduğu yeni teklifin ise müzakereye uygun bulunduğunu dile getirdi.

ABD yönetimi, İran’ın askeri baskı ve ekonomik yaptırımlar nedeniyle ateşkesi kabul etmek zorunda kaldığını savundu. Açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın süreç boyunca kararlı bir tutum sergilediği belirtilerek, “Geri adım atan İran oldu, Başkan Trump değil” ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Washington, İran’a yönelik operasyonlarda 13 binden fazla hedefin vurulduğunu ve ülkenin savunma altyapısının ciddi şekilde zarar gördüğünü iddia etti. Bu operasyonların İran’ın askeri kapasitesini uzun yıllar geriye götürdüğü öne sürüldü.

Sürecin en kritik başlıklarından biri olan Hürmüz Boğazı ile ilgili de önemli bir gelişme paylaşıldı. ABD tarafı, İran’ın boğazı yeniden açmayı kabul ettiğini ve bunun ateşkesin temel şartlarından biri olduğunu bildirdi.

Yeni dönemde diplomatik temasların hız kazanması beklenirken, ABD heyetinin James David Vance ve Jared Kushner gibi isimlerin katılımıyla İslamabad’da görüşmelere başlayacağı açıklandı.

Beyaz Saray, nihai hedefin Orta Doğu’da kalıcı barış olduğunu vurgulayarak, önümüzdeki iki haftanın müzakereler açısından kritik bir dönem olacağını belirtti.

Atamaya ilişkin resmi açıklamada, Romî’nin deneyimi ve daha önce yürüttüğü görevler doğrultusunda Kobanê’deki belediye hizmetlerine katkı sunmasının beklendiği ifade edildi.

İdam Sebebi ve Mahkeme Süreci

Şubat ayında tutuklanan Biglari ve Vaheparast hakkında “gizli askeri üssüne saldırmak” ve “bu yerin tahrip edilmesine ve yakılmasına katılmak” suçlamalarından idam cezası verilmişti. Dava, Hakim Abolghasem Salavati başkanlığındaki Tahran Devrim Mahkemesi 15. Şubesi’nde görülmüş ve 8 Şubat’ta karar kesinleşmişti.

Siyasi Tutuklulara Yönelik İnfazlar Devam Ediyor

İran’da eylemlere katıldığı gerekçesiyle son bir haftada en az 3 gencin idam edildiği belirtiliyor. Aynı siyasi dosya kapsamında tutuklu bulunan 6 aktivist de son bir hafta içinde idam edilenler arasında yer aldı.

Uluslararası Tepkiler ve İnsan Hakları Endişeleri

Uzmanlar ve insan hakları örgütleri, İran’da siyasi nedenlerle verilen idam cezelerinin arttığını ve bu uygulamaların uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguluyor. İnfazlar, ülkede protesto hakkı ve ifade özgürlüğü konusundaki ciddi ihlalleri gözler önüne seriyor.

Saldırıların başladığı ilk günden bu yana İran’da birçok şehir hedef alınıyor. Dün gece Tahran ve Rojhilat’taki Awdanan kenti hava saldırılarının merkezi oldu. Saldırılar sırasında İran’da internet kesintileri yaşandı, Tebriz’de ise elektrik hizmetinde ciddi aksaklıklar oluştu.

Tahran’ın yanı sıra Kerec, Ahvaz, Kirman, Sircan, Benderpol ve Lamerd bölgeleri de saldırılardan etkilendi. ABD ve İsrail savaş uçaklarının, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ve Besic güçlerine ait üsler ile stratejik noktaları hedef aldığı bildirildi.

İran da boş durmadı. Tel Aviv ve çevresine füze saldırıları düzenlendi, nükleer tesislerin bulunduğu Dimona bölgesi hedef alındı. Saldırılarda Tel Aviv yakınlarında dört farklı noktaya füze parçalarının düştüğü aktarıldı.

Genişleyen Cepheler: Körfez ve Lübnan

İran, Kuveyt, Bahreyn, BAE, Suudi Arabistan, Umman ve Katar’daki bazı hedeflere saldırılar düzenledi. Kuveyt’te bir petrol rafinerisinde yangın çıktı, enerji ve su arıtma tesislerinde maddi hasar oluştu. IRGC ayrıca Bahreyn’deki Amazon bulut bilişim merkezini hedef aldığını açıkladı.

Lübnan’da ise İsrail güçleri, Litani Nehri üzerindeki stratejik köprüleri ve Beyrut çevresini hedef alan hava saldırıları gerçekleştirdi. Saldırılarda en az bir kişi hayatını kaybederken, Lübnan genelindeki ölü sayısı bin 345’e, yaralı sayısı 4 bine ulaştı.

Savaşın Boyutu ve Stratejik Hasarlar

İRGC, Hürmüz Boğazı’nda bir ABD savaş uçağını düşürdüklerini iddia etti; CENTCOM bu iddiayı yalanladı. ABD’nin “Epic Fury Operasyonu” kapsamında 13 binden fazla savaş uçuşu gerçekleştirdiği, 12 bin 300’den fazla İran askeri tesisinin hedef alındığı ve 155 İran gemisinin imha edildiği ya da hasar gördüğü açıklandı.

İsrail Hava Kuvvetleri ise İran’ın çelik üretim kapasitesinin yüzde 70’inin yok edildiğini, bunun da IRGC’nin silah üretim kabiliyetine büyük darbe olduğunu duyurdu.

Diplomasi ve Aracı Görüşmeler

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin sivil altyapıyı hedef alma tehditlerini “büyük bir savaş suçu niyeti” olarak nitelendirerek teslim olmayacaklarını açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise doğrudan ABD ile müzakere olmadığını, ancak aracı ülkeler vasıtasıyla mesajların iletildiğini doğruladı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD ile tam koordinasyon içinde saldırıların devam edeceğini duyurdu. Öte yandan Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran ve Mısır dışişleri yetkilileriyle çatışmaların durdurulması yollarını görüşmek üzere temasta bulundu.

Yemen’den Tepki

Yemen’de Husiler, İsrail’in güneyindeki hassas askeri bölgeleri hedef alan balistik füze saldırıları düzenlediğini açıkladı.

Bölgede gerilim sürerken, uluslararası diplomasi kanalları harekete geçmiş durumda. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, yaklaşık 40 ülkeyi Hürmüz Boğazı’nın derhal açılması için toplantıya çağırdı.

“Çok yakında ayrılıyor olacağız. Bu iki hafta içinde olabilir, belki 2 belki 3 hafta” ifadelerini kullanan Trump, operasyonların sona ermesi için İran’ın bir anlaşma yapmasının zorunlu olmadığını vurguladı. ABD’nin “Operation Epic Fury” adı verilen askeri süreci sonlandırma konusunda bağımsız hareket edebileceğini dile getirdi.

Öte yandan Beyaz Saray, Trump’ın çarşamba günü ulusa sesleniş konuşması yapacağını ve İran politikasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulunacağını duyurdu. Açıklamanın Türkiye saatiyle perşembe günü sabaha karşı gerçekleşmesi bekleniyor.

Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden yürütülen enerji trafiğine de değinerek, ABD’nin bu bölgede doğrudan bir çıkarı olmadığını savundu. Boğazdan geçecek petrol ve doğalgaz için diğer ülkelerin kendi sorumluluklarını üstlenmesi gerektiğini belirten Trump, ABD’nin temel hedefinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu ifade etti.

Washington yönetiminden gelen açıklamalar ise dikkat çekici bir farklılık ortaya koydu. Daha önce ABD, İran’ın nükleer faaliyetlerini durdurması ve belirlenen şartları kabul etmemesi halinde askeri operasyonların genişletileceğini bildirmişti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise sürecin diplomatik yollarla çözülmesine açık olduklarını ifade ederek, Trump’ın açıklamalarıyla farklı bir ton ortaya koydu.

Tüm bu gelişmeler, ABD’nin İran politikasında belirsizliklerin sürdüğünü ve sürecin nasıl şekilleneceğine dair soru işaretlerinin devam ettiğini gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik son askeri operasyonlarının ardından dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İran’daki mevcut yönetimin ağır darbe aldığını savunan Trump, ülkede fiilen bir rejim değişikliğinin yaşandığını iddia etti.

İran yönetiminin üst düzey kadrolarının ciddi kayıplar verdiğini belirten Trump, “Liderlik yapısı adeta ortadan kaldırıldı. Bu nedenle İran’da fiilen bir rejim değişikliği yaşandığını söyleyebilirsiniz” ifadelerini kullandı.

Tahran yönetimine açık bir uyarıda bulunan Trump, ABD’nin taleplerinin karşılanmaması halinde İran’ın geleceğinin tehlikeye gireceğini öne sürdü. Trump, “Eğer bizim yapmak istediğimiz her şeyi yapmazlarsa İran’ın bir ülke olarak varlığını sürdürmesi mümkün olmayacak” dedi.

Açıklamalarında enerji piyasalarına da değinen Trump, İran’dan büyük miktarda petrolün küresel pazara sunulabileceğini belirterek bunun bölgedeki dengeleri değiştirebileceğine işaret etti.

ABD ve İsrail’in son dönemde İran’ın askeri ve nükleer altyapısına yönelik operasyonlar düzenlediği bilinirken, Tahran yönetimi ise bu saldırıları egemenliğine açık bir ihlal olarak nitelendirerek sert tepki göstermişti.

İran’ın başkenti Tahran, Pazar sabahı en az iki büyük patlamayla sallandı. Patlamaların ardından İran hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. İran basını ve uluslararası ajanslar, saldırıların başkentin kuzeydoğusunda yoğunlaştığını aktardı.

Patlamaların ardından İran Devrim Muhafızları, Körfez’deki Amerikan üniversitelerini hedef almakla tehdit etti. İranlı yetkililer, ABD yönetiminden İran’daki üniversitelere yönelik saldırıları kınamasını isteyerek, aksi durumda bölgedeki eğitim kurumlarının “misilleme” riski altında olacağını duyurdu. Özellikle Tahran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’ne yapılan bombardımanda iki üniversitenin zarar gördüğü bildirildi.

İsrail ise Tahran’da “rejime ait silah üretim altyapısı” ve komuta merkezlerini hedef aldığını açıkladı. İsrail açıklamasında, başkentin merkezinde ve çevresinde bulunan çok sayıda silah deposu, üretim tesisi ve geçici askeri altyapının vurulduğu belirtildi.

Washington Post kaynaklı haberlere göre, Pentagon İran’da haftalar sürebilecek sınırlı kara operasyonları için hazırlık yapıyor. Planlar, geniş çaplı işgalden ziyade özel kuvvetler ve konvansiyonel birliklerle düzenlenecek baskınları kapsıyor. Reuters da, söz konusu hazırlıkların ABD yönetimi içinde ciddi biçimde değerlendirildiğini aktardı. Bu kapsamda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırdığı, USS Tripoli amfibi hücum gemisinin bölgeye ulaştığı bildirildi.

Savaş yalnızca İran ve İsrail hattıyla sınırlı kalmadı. Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri füze ve İHA saldırılarıyla hedef alındıklarını açıkladı. Bahreyn’deki Aluminium Bahrain (Alba) tesisine düzenlenen saldırıda ise iki kişi hafif yaralandı. Yemen’den İsrail’e doğru fırlatılan füzeler ve Husiler’in artan saldırıları, savaşın bölgesel boyutunu gösteriyor.

İsrail Sağlık Bakanlığı, savaşın başından bu yana 5 bin 768 kişinin yaralandığını, bunlardan 137’sinin halen hastanede tedavi gördüğünü açıkladı. Son 24 saatte ise hastanelere 148 yeni yaralının sevk edildiği bildirildi.

Savaşın 30’uncu gününde bölgede gerilim devam ederken, taraflar arasındaki çatışmaların önümüzdeki günlerde daha da artabileceği öngörülüyor.

Aktivistler ve Siviller de Gözaltında

Açıklamada, gözaltına alınanlar arasında yalnızca sıradan vatandaşların değil, sivil ve siyasi aktivistlerin ile adalet arayan ailelerin de bulunduğu ifade edildi.

Örgüt, en az 38 aktivist ve yakınlarının da gözaltına alındığını bildirirken, sürecin geniş çaplı bir operasyon niteliği taşıdığına dikkat çekti.

Ev Baskınları ve Gizli Gözaltılar

Gözaltıların büyük bölümünün kimlik açıklanmadan, bazı durumlarda şiddet kullanılarak gerçekleştirildiği öne sürüldü. Özellikle ev baskınlarıyla yapılan gözaltılarda, kişilerin bilinmeyen yerlere götürüldüğü iddia edildi.

İnternet kesintileri ve bilgiye erişimdeki kısıtlamalar nedeniyle birçok olayın kamuoyuna gecikmeli yansıdığı belirtildi.

Suçlamalar Dikkat Çekiyor

Gözaltına alınanlara yöneltilen suçlamalar arasında şu başlıklar yer aldı:

• İsrail ve ABD adına casusluk
• Hassas bölgelerin görüntülenmesi
• Yurt dışı medya ile bağlantı
• Uydu internet ekipmanı bulundurmak
• Protesto eylemleri ve silahlı girişim iddiaları
• Kamuoyunu yanıltma ve siber güvenliği bozma

İran İnsan Hakları Örgütü, yaşanan gelişmelerin yakından takip edildiğini belirterek uluslararası kamuoyunu sürece dikkatle yaklaşmaya çağırdı.

10 Kentte 108 Nokta Hedef Alındı

HRANA’nın yayımladığı rapora göre, saldırılar İran ve Rojhilat’ın 10 farklı kentinde yoğunlaştı. Toplam 108 saldırıda; askeri merkezler, Devrim Muhafızları üsleri, Besic noktaları, askeri havaalanları, polis merkezleri, petrol depoları ve yeraltı nükleer tesisleri hedef alındı.

Saldırıların özellikle İsfahan, Huzistan, Fars, Tahran ve Tebriz bölgelerinde yoğunlaştığı belirtildi.

Sivil Kayıplar Artıyor

Açıklamada, son saldırılarda 12 sivilin hayatını kaybettiği, 37 sivilin ise yaralandığı bilgisi paylaşıldı. Sivil kayıpların artması, bölgedeki insani duruma ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi.

Savaşın Toplam Bilançosu Ağırlaşıyor

Resmi olmayan verilere göre, 28 Şubat’ta başlayan çatışmalardan bu yana hayatını kaybeden sivillerin sayısı bin 455’e ulaştı. Bu kayıpların 217’sinin çocuk olduğu ifade edildi.

Bölgedeki gelişmeler yakından takip edilirken, uluslararası kamuoyunun olası yeni saldırılar ve artan sivil kayıplar konusunda endişeleri sürüyor.

İran ile yapılan görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirten Trump, Tahran yönetiminin nükleer silah programından tamamen vazgeçmeyi kabul ettiğini iddia etti. Trump, “Nükleer silaha sahip olamazlar ve olmayacaklar. Bunu doğrudan kendileriyle konuşuyoruz ve kabul ettiler” ifadelerini kullandı.

Müzakerelerde somut gelişmeler yaşandığını da dile getiren Trump, İran’ın ABD’ye “çok değerli bir hediye” verdiğini öne sürdü. Söz konusu jestin petrol ve doğalgaz alanında olduğunu ima eden Trump, bunun doğru taraflarla müzakere edildiğinin göstergesi olduğunu savundu.

Savaşın gidişatına ilişkin de konuşan Trump, kesin konuşmaktan kaçınsa da ABD’nin üstün durumda olduğunu belirterek, “Sanırım bu süreci bitireceğiz. Bu savaşı kazandık diyebilirim” dedi.

Trump ayrıca İran’da yönetim anlayışının değiştiğini öne sürerek, “Gerçek bir rejim değişikliği yaşandı. Artık sorun çıkaran eski kadrolar yok. Yeni yönetim anlaşma yapmak istiyor” şeklinde konuştu.

Bölgedeki askeri gelişmelere de değinen Trump, İran’ın USS Abraham Lincoln’e yönelik saldırı girişiminde bulunduğunu ancak başarısız olduğunu açıkladı. Yaklaşık 100 füzenin ABD savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini ifade eden Trump, sahada tam kontrol sağladıklarını dile getirdi.

Diplomatik temasların üst düzeyde sürdüğünü belirten Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in İranlı yetkililerle sürekli temas halinde olduğunu, tarafların müzakere masasından kalkmaya niyetli olmadığını sözlerine ekledi.

İsrail’in Lübnan’ın güneyine düzenlediği hava saldırılarında en az 4 kişi hayatını kaybetti, 7 kişi yaralandı. Litani Nehri üzerindeki stratejik köprülerin bombalanması, bölgedeki ulaşımı ciddi şekilde sekteye uğrattı.

İran cephesinde ise Sağlık Bakanlığı, ABD ve İsrail saldırılarında 210 çocuğun yaşamını yitirdiğini, 1500’den fazla çocuğun yaralandığını açıkladı. Ayrıca yüzlerce sağlık merkezinin hasar gördüğü ve ambulansların kullanılamaz hale geldiği bildirildi.

Günün en kritik gelişmelerinden biri, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert uyarısı oldu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın 48 saat içinde açılmaması halinde İran’ın enerji altyapısının hedef alınacağını açıkladı. Bu açıklamaya Tahran’dan gecikmeden yanıt geldi. İranlı yetkililer, böyle bir saldırının Körfez ülkelerinde geniş çaplı elektrik kesintilerine yol açacak misillemeleri tetikleyeceğini duyurdu.

İran yönetimi ayrıca bölge halkına dikkat çeken bir çağrıda bulunarak, “su depolayın ve telefonlarınızı şarj edin” uyarısı yaptı. Bu mesaj, olası büyük çaplı altyapı saldırılarının habercisi olarak yorumlandı.

Sahada ise çatışmalar hız kesmedi. İran, İsrail ve ABD hedeflerine yönelik yeni füze ve İHA saldırıları düzenlediğini açıklarken; İsrail tarafı da Tahran’daki askeri hedeflere yönelik yeni operasyonlar başlattığını duyurdu. Tel Aviv ve çevresinde patlamalar yaşanırken, yüzlerce kişinin yaralandığı bildirildi.

Körfez hattında da gerilim yayıldı. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’dan gelen çok sayıda füze ve İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Suudi Arabistan ise başkent Riyad’a yönelik balistik füze saldırılarını doğruladı.

Tüm bu gelişmeler, çatışmanın yalnızca iki ülke arasında kalmayıp bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırıyor. Uzmanlara göre önümüzdeki 48 saat, hem diplomatik hem de askeri açıdan belirleyici olacak.

Saldırılarda askeri merkezler, İran Devrim Muhafızları üsleri, Besic merkezleri, askeri havaalanları, polis merkezleri, petrol depoları ve nükleer enerji tesislerinin vurulduğu belirtildi.

HRANA, son saldırılarda 15 sivilin hayatını kaybettiğini, 105 sivilin ise yaralandığını duyurdu. Saldırıların Tahran, Hürmüzgan, Gilan, Alborz, Tebriz, Kum, Kazvin, Hürremşehr, Bender Abbas, Kerec, Fardis ve Piranşar kentlerinde yoğunlaştığı ifade edildi.

28 Şubat’tan bu yana devam eden saldırılarda ise toplam 1369 sivilin yaşamını yitirdiği, hayatını kaybedenler arasında 207 çocuğun bulunduğu aktarıldı. Bölgedeki çatışmaların bilançosunun her geçen gün ağırlaştığına dikkat çekildi.