Duruşmaya Hakim Fakhr Al-Din Al-Aryan başkanlık etti.

Mahkeme Beşar Esad ve beraberindekiler hakkında "Cinayet, işkence, keyfi tutuklama, barışçıl protestoların gerçek mermiyle bastırılması, El-Omari Camii katliamı, sistematik olarak toplu öldürülme ve işkence" suçlamalarından idam kararı verdi.

Edinilen ilk bilgilere göre saldırı Kamişlo’nun güneyindeki bir kontrol noktası ile Til Birak kırsalı arasındaki bölgede gerçekleşti.

Doğu Bölgesi Askeri Basın Merkezi Sorumlusu Helezwar Mîtanî, Kamişlo Tugayı'na yönelik saldırıya ilişkin bilgi paylaştı.

2 KİŞİ ÖLDÜ, 2 KİŞİ YARALANDI

Mîtanî, Qamişlo’nun Tewil Herb Köyündeki tugay savaşçılarının mevzisine saldırı gerçekleştirildiğini ve savaşçıların da karşılık verdiğini açıkladı.

Saldırıda 2 tugay savaşçısının yaşamını yitirdiğini ve 2 savaşçının da yaralandığını açıklayan Mîtanî, saldırganların aranmasına devam edildiğini ifade etti.

Dönüş süreci, geçici Şam hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında varılan 29 Ocak Anlaşması kapsamında başlatıldı.

İLK KAFİLEDE 400 AİLE YER ALDI

Hawar Haber Ajansı’nın (ANHA) haberine göre, ilk kafilede şehir ve kırsal kesimden yaklaşık 400 aile yer aldı.

Kente geri dönüş sürecinin ilk adımı olarak 648 aileden oluşan kafilenin, Waşokani Kampı karşısındaki Tiwena’daki buluşma noktasından geçen hafta Serekaniye’ye doğru yola çıkması planlanmıştı. Ancak ANHA’nın aktardığına göre, “bazı lojistik sorunlar” nedeniyle tüm ailelerin kafileye katılımı gerçekleşmedi.

80 BİN SEREKANİYELİ DÖNÜŞ BEKLİYOR

Serekaniye’den 2019’daki işgalin ardından göç etmek zorunda kalan on binlerce kişi, aradan geçen altı yıla rağmen kamplarda ve Kuzey ve Doğu Suriye’nin farklı bölgelerinde yaşamını sürdürüyor.

29 Ocak Anlaşması’na rağmen geri dönüşler bugüne kadar başlatılamazken, yaklaşık 14 bin aileden oluşan 80 bin kişi evlerine dönmeyi bekliyor.

Serekaniye Göçmenler Komitesi İcra Kurulu Üyesi Ciwan İso, 14 Haziran’da Yeni Özgür Politika’dan Erkan Gülbahçe’ye yaptığı açıklamada, yaklaşık 80 bin kişinin evlerine dönmek için kayıt yaptırdığını söylemişti.

İso, güvenlik sorunları, mülkiyet haklarına ilişkin anlaşmazlıklar ve bölgenin idari statüsüne ilişkin belirsizliklerin geri dönüşlerin önündeki temel engeller olmaya devam ettiğini belirtmişti. İso, göçmenlerin ancak güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir koşullar sağlandığında kalıcı olarak evlerine dönebileceğini vurgulamıştı.

GERİ DÖNÜŞ 29 OCAK ANLAŞMASI’NDA GÜVENCE ALTINA ALINDI

Yerinden edilenlerin kendi topraklarına dönüşü, geçici Şam hükümeti ile SDG arasında varılan 29 Ocak Anlaşması’nda güvence altına alındı.

Mutabakatın 14. maddesinde, “Yerinden edilmiş kişilerin (Efrin, Şeyhmeqsud, Serekaniye) şehir ve köylerine dönüşünün sağlanması ve bu bölgelerdeki sivil yönetimler içinde yerel yöneticilerin atanması” hükmü yer alıyor.

Anlaşma kapsamında Efrin’e yönelik geri dönüşler mart ayında başlarken, Serekaniye’deki geri dönüşlerin sağlanması konusunda Şam hükümeti bugüne kadar herhangi bir adım atmamıştı.

İlk kafilenin yola çıkmasıyla birlikte Serekaniyêlilerin ev ve topraklarına dönüş sürecinde ilk adım atılmış oldu.

Bakanlık açıklamasında, salgının en ağır etkisinin güvenlik sorunlarının yoğun olarak yaşandığı Ituri eyaletinde görüldüğü belirtilirken, virüsün ülkenin doğusundaki beş eyalete yayıldığı bildirildi.

Sağlık çalışanları da salgından etkilendi

Yetkililer, salgının ilan edilmesinden bu yana sağlık merkezleri ve sağlık ekiplerine yönelik en az 12 saldırının kaydedildiğini açıkladı.

Öte yandan maaşlarını alamayan çok sayıda sağlık çalışanının iş bırakma eylemine gittiği belirtilirken, salgın sırasında virüse yakalanan en az 36 sağlık çalışanının da yaşamını yitirdiği ifade edildi.

Sağlık Bakanlığı, halen 724 hastanın izolasyon altında tedavi gördüğünü, müdahale çalışmalarının sürdüğünü ve son 24 saatte 22 hastanın iyileştiğini duyurdu.

DSÖ'den salgının yayılma hızına ilişkin uyarı

15 Mayıs'ta ülkenin doğusunda ilan edilen salgının, bugüne kadar kaydedilen en hızlı yayılan Ebola salgınlarından biri olduğu değerlendiriliyor.

Yetkililer, salgına neden olan Bundibugyo virüsü için şu ana kadar onaylanmış bir aşı veya özel bir tedavi bulunmadığını belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise yeni Ebola vakalarının yaklaşık yüzde 80'inin kaynağının tespit edilemediğini açıklayarak, virüsün sağlık ekiplerinin takip kapasitesinden daha hızlı yayıldığı uyarısında bulundu.

Edinilen bilgilere göre depremler, yerin yaklaşık 8 kilometre derinliğinde meydana geldi. Sarsıntının merkez üssünün Kuzeran'a 17 kilometre, Rawanser'e ise 26 kilometre uzaklıkta olduğu belirtildi. Depremin, Kirmaşan kent merkezine 65 kilometre, Sine'ye ise 98 kilometre mesafede gerçekleştiği kaydedildi.

Şiddetli sarsıntılar yalnızca Kirmaşan ile sınırlı kalmadı. Depremler, Rojhilat'taki Îlam, Hemedan, Sine ve Loristan kentlerinde de hissedilirken, Federe Kürdistan Bölgesi'nde bulunan Silêmanî ve Helebce kentlerinde de vatandaşlar sarsıntıyı hissetti.

Depremlerin ardından bölgede hasar tespit çalışmalarının sürdüğü belirtilirken, şu ana kadar can kaybı veya maddi hasara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Yetkililerin gelişmelere ilişkin incelemeleri devam ediyor.

İran'ın gerçekleştirdiği saldırıların hiçbir meşru gerekçesinin bulunmadığını dile getiren Barzani, yaşanan gelişmelere rağmen Kürdistan Bölgesi'nin çatışmaların dışında kalmaya çalıştığını söyledi.

Saldırıların hiçbir haklı gerekçesi yok

Konuşmasında Kürdistan Bölgesi'ne yönelik saldırıları eleştiren Mesrur Barzani, bu saldırıların kabul edilemez olduğunu belirtti.

Barzani, "Biz bölgedeki savaş ve gerginliklerin bir parçası değiliz. Buna rağmen bu süreçten büyük zararlar gördük. Kürdistan Bölgesi'ne yönelik saldırıların hiçbir haklı gerekçesi yoktur ve bu saldırıların bir an önce durmasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Savaş kimsenin yararına değildir

Mesrur Barzani, açıklamasında bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanmasının önemine de dikkat çekti.

Savaşın hiçbir tarafa fayda sağlamadığını vurgulayan Barzani, dileklerinin bölgede barışın ve istikrarın hâkim olması olduğunu ifade etti.

Haberde, iki ismin "devlet karşıtlığı ve saldırı" suçlamaları kapsamında yargılandığı ve haklarında verilen idam cezalarının uygulandığı belirtildi.

Aynı dosyada yargılanan diğer isimler için de infaz iddiası

Mizan Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre, aynı dosyada idam cezasına çarptırılan bazı göstericilerin cezalarının da her an infaz edilebileceği öne sürüldü.

Haberde, idam edilen iki kişiyle birlikte idam cezası alan 10 kişinin, İsfahan Cezaevi'ndeki koğuşlarından alınarak tek kişilik hücrelere sevk edildiği ifade edildi.

Paylaşılan bilgilere göre, 59 kişinin yargılandığı dosyada 12 kişi hakkında idam cezası verildi.

İdam cezası verilen diğer isimler açıklandı

Haberde, idam cezasına çarptırıldığı belirtilen diğer kişilerin isimleri de paylaşıldı.

Buna göre idam cezası verilen isimler; Ali Reza Sipahi (24), Ebulfezli Sipahi (23), Şerwin Bakıryan (18), Emin Hüseyin Seferi (27), Emir Hüseyin Meleki (19), Ali Deşti (19), Ebulfezil İbrahimi (18), Ali Reza Reisi (21) ve Emir Hüseyin İbrahimi (19) olarak sıralandı.

Haberde yer alan iddialara ilişkin yeni gelişmelerin takip edildiği belirtildi.

Mehr Haber Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre, söz konusu bölgelerde peş peşe patlama sesleri duyuldu. Patlamaların meydana geldiği noktalarda yaşanan gelişmelere ilişkin resmi makamların açıklama yapması bekleniyor.

Resmi açıklama bekleniyor

Patlama seslerinin ardından İranlı yetkililer tarafından olayın nedenine veya olası can ve mal kaybına ilişkin henüz resmi bir bilgi paylaşılmadı.

Bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiği belirtilirken, patlamaların nedenine ilişkin incelemelerin sürdüğü öğrenildi.

CENTCOM yeni saldırı dalgası başlattığını açıklamıştı

Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), daha önce yaptığı açıklamada, "İran'ın askeri kapasitesini daha da zayıflatmak amacıyla" beşinci gecede yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurmuştu.

İran'da Ahvaz, Bender Abbas ve Keşm Adası'nda duyulan patlama seslerinin ardından gözler yetkili kurumlardan yapılacak resmi açıklamalara çevrildi.

Ülkede uzun süredir devam eden ekonomik sorunlar nedeniyle vatandaşlar yalnızca artan hayat pahalılığıyla değil, aynı zamanda geleceklerine dair plan yapamamanın yarattığı belirsizlikle de mücadele ediyor.

Bir Ailenin Hikâyesi Krizin Boyutunu Gözler Önüne Seriyor

Ekonomik krizin toplum üzerindeki etkisini ortaya koyan örneklerden biri de güvenlik gerekçesiyle kimliği açıklanmayan genç bir İranlı çiftin yaşadıkları oldu.

Orta gelir grubunda sayılabilecek bir yaşam standardına sahip olan çiftin her iki ferdi de çalışmasına rağmen, artan enflasyon ve gelir kaybı nedeniyle geçimlerini sağlamakta zorlanmaya başladı.

Kadın, daha önce rejimi açık şekilde eleştirdiği gerekçesiyle devlet kurumlarında çalışma hakkını kaybetti. Bunun üzerine kendi imkânlarıyla küçük bir dükkân açtı. Ancak elde edilen gelir, aile bütçesini karşılamaya yetmedi.

Asgari Ücret Geçinmeye Yetmedi

Ekonomik koşulların ağırlaşmasıyla birlikte ailenin mali durumu hızla kötüleşti.

28 Aralık'ta Tahran Çarşısı'nda ekonomik taleplerle başlayan protestolar döneminde aile artık yoksulluk sınırına kadar geriledi.

Ailenin erkek bireyi, tercümanlık yaptığı asıl işinin yanı sıra yük taşıma ve gündelik işlerde çalışmasına rağmen iki kişilik ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geldi.

Yaşadıkları ekonomik sıkıntılar nedeniyle daha küçük ve daha düşük kiralı bir eve taşınmak zorunda kaldılar.

Savaşla Birlikte İletişim Koptu

İran'da protestoların ardından başlayan savaş süreci, ülkedeki iletişim ağlarını da olumsuz etkiledi.

Uzun süre kendilerine ulaşılamayan aileyle yeniden bağlantı kurulduğunda ilk çocuklarını bekledikleri öğrenildi.

Ancak mutluluklarının yanında ciddi kaygıları da vardı.

Çift, İran'da sağlık sigortası sisteminin yetersizliği ve sağlık hizmetlerinin yüksek maliyetinden dolayı doğum sürecini nasıl karşılayacaklarını düşünüyordu.

Ailenin babası, doğum masraflarını karşılayabilmek amacıyla Türkiye'ye gelerek inşaat sektöründe çalışmayı dahi planladığını ifade etti.

Bebeğini Kaybetti

Daha sonraki görüşmelerde ise ailenin düşük yaptığı ve bebeklerini kaybettikleri öğrenildi.

Anne, yaşadığı acıyı anlatırken savaşın ve ekonomik krizin ortasında bir çocuk dünyaya getirmenin doğru olup olmadığını sorguladığını dile getirdi.

Ailenin yakın çevresinden bir kişi ise ülkedeki psikolojik tabloyu şu sözlerle özetledi:

"Para yok, herkes çok mutsuz, insanlar yaşamaktan yorulmuş durumda. Her gün arkadaşlarımdan intihar etmek istediklerini anlatan mesajlar alıyorum."

Geleceği Planlayamamak En Büyük Sorunlardan Biri

İran'da ekonomik kriz yalnızca yoksulluğu artırmıyor, aynı zamanda insanların geleceğe ilişkin umutlarını da zayıflatıyor.

Yıllardır siyasi yönetim tarafından "hassas süreç" söylemiyle ertelenen sorunlar, son dönemde savaşın da etkisiyle daha görünür hale geldi.

Birçok İranlı artık bir hafta sonrasını, hatta ertesi günü bile planlayamadığını ifade ediyor.

Uzmanlara göre bu belirsizlik, ekonomik sıkıntının ötesinde toplumsal bir gelecek kaygısına dönüşmüş durumda.

Banka Krizi Günlük Yaşamı Da Etkiledi

Geçtiğimiz aylarda bankacılık sistemine yönelik gerçekleştirilen siber saldırılar da ekonomik belirsizliği artırdı.

Bazı vatandaşlar kendi banka hesaplarındaki paraya ulaşamadı.

Mahabad kentinde yaşayan Nazi isimli bir vatandaşın, hesabından dolmuş parasını çekemediği için şehrin bir ucundan diğer ucuna yürümek zorunda kaldığı aktarıldı.

Esnaf Geçinmekte Zorlanıyor

Ekonomik kriz, Tahran Çarşısı'ndaki esnafı da olumsuz etkiliyor.

Çarşı esnafından Muhsin, son bir yıldır dükkân gelirinin yalnızca kira giderlerini karşılayabildiğini, borçlarını ödeyebilmek için sınır bölgelerinde sigara ticareti yapmayı düşündüğünü söyledi.

45 yaşında olmasına rağmen ailesiyle yaşamaya devam ettiğini belirten Muhsin, ekonomik şartların kendi hayatını da ciddi şekilde etkilediğini ifade etti.

Ekmek Fiyatlarında Yüzde 700 Artış

İran'ın birçok kentinde temel gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışları da vatandaşların alım gücünü önemli ölçüde düşürdü.

Aktarılan bilgilere göre bazı şehirlerde ekmek fiyatları savaş öncesine kıyasla yüzde 700'e varan oranlarda arttı.

Marketlerde ve fırınlarda fiyatların neredeyse her hafta değiştiği belirtilirken, birçok aile en temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor.

Ekonomik Kriz, Savaş ve Belirsizlik Aynı Anda Yaşanıyor

İran'da yaşayan milyonlarca kişi bugün yalnızca ekonomik krizle değil, aynı zamanda savaşın yarattığı belirsizlik ve siyasi baskılarla da mücadele ediyor.

Yoksulluk, yüksek enflasyon, işsizlik ve geleceğe dair umutsuzluk, toplumun geniş kesimlerini etkileyen temel sorunlar arasında yer alırken, birçok vatandaş daha güvenli ve öngörülebilir bir yaşam umuduyla çözüm bekliyor.

Programda İran ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, ABD'nin boğazın güvenliğinde aktif rol alacağını ifade etti.

Trump, "Hürmüz Boğazı'nı alıyoruz. Boğazın koruyucusu olacağız. Boğazı elimizde tutacağız ve muhtemelen biz yöneteceğiz. Boğazın koruyucusu olacağız. Belki de buna 'boğazın koruyucu meleği' deriz ve bunun karşılığında bize ödeme yapılmalı." dedi.

İran'a Yönelik Eleştirilerini Sürdürdü

Trump, açıklamalarında İran yönetimine yönelik eleştirilerini de sürdürdü.

Tahran yönetimiyle daha önce bir anlaşmaya vardıklarını öne süren Trump, İran'ın bu anlaşmaya bağlı kalmadığını iddia ederek, anlaşmanın İran tarafından bozulduğunu savundu.

Trump'ın Hürmüz Boğazı ve İran'a ilişkin açıklamaları uluslararası kamuoyunda yakından takip edilirken, konuya ilişkin ilgili ülkelerden henüz resmî bir değerlendirme yapılmadı.

Araştırmaya göre söz konusu dönemde oluşan zarar, yıllık ortalama 20 milyar doların üzerine çıktı.

Düşük Gelirli Ülkeler Daha Fazla Etkileniyor

Araştırmada, toplam ekonomik kaybın büyük tarım üreticisi ülkelerde daha yüksek olduğu belirtilirken, etkilerinin düşük gelirli ülkelerde daha ağır hissedildiğine dikkat çekildi.

Verilere göre en az gelişmiş ülkelerde tarımsal kayıpların gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yaklaşık yüzde 0,10 olarak hesaplanırken, yüksek gelirli ülkelerde bu oran yüzde 0,04 seviyesinde kaldı.

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin tarımsal üretimde oluşturduğu kayıpların gıda fiyatlarını artırabileceği, geçim kaynaklarını zayıflatabileceği ve göç hareketlerini tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

Emisyonların Ekonomik Maliyeti Hesaplandı

IIASA'nın çalışmasına göre, 2000-2019 yılları arasında dünyanın en zengin yüzde 10'luk kesiminin sera gazı emisyonları, tarımsal ürün kayıplarından kaynaklanan yaklaşık 113 milyar dolarlık zarara katkıda bulundu.

Bu tutarın, gelir gruplarına göre hesaplanan toplam zararın yaklaşık yüzde 55'ini oluşturduğu belirtilirken, dünyanın en yoksul yüzde 50'lik kesiminin neden olduğu zararın ise sekiz katından fazla olduğu ifade edildi.

Araştırmada ayrıca dünyanın en büyük petrol, doğal gaz, kömür ve çimento şirketlerinin neden olduğu emisyonların da yaklaşık 170 milyar dolarlık ekonomik kayıpla bağlantılı olduğu hesaplandı.

2070'e Kadar Kayıpların Katlanması Bekleniyor

Araştırmacılar, yüksek emisyon senaryosunun devam etmesi halinde yıllık tarımsal ekonomik kaybın 2070 yılına kadar 80 milyar doların üzerine, yüzyılın sonunda ise 160 milyar doların üzerine çıkabileceği öngörüsünde bulundu.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerini azaltabilmek için sera gazı emisyonlarının düşürülmesi ve iklim değişikliğine uyum sağlayacak tarım politikalarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Trump, İran'ın kendisine yönelik olası bir suikast girişiminde bulunması halinde ABD'nin ağır bir askeri karşılık vereceğini belirterek, "İran hükümeti tehdidini sürdürürse, binlerce füze derhal fırlatılacak. Emirler zaten verildi. ABD ordusu gerekli tüm hazırlıkları yaptı" ifadelerini kullandı.

Açıklamasında, "İran'ın bana yönelik suikast tehdidini gerçekleştirmesi halinde bin füze fırlatılmak üzere İran'a doğrultulmuş durumda" diyen Trump, ABD ordusunun olası bir operasyon için hazır olduğunu öne sürdü.

İran'dan yanıt geldi

Trump'ın açıklamalarına İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamayla yanıt verdi.

Arakçi, İran'ın varılan mutabakatlara bağlı kaldığını savunarak, anlaşmayı ihlal eden tarafın ABD olduğunu ileri sürdü. İranlı Bakan, "İran verdiği sözleri yerine getirdi. Mutabakatın ihlalinden ABD sorumludur. Karşılıklı taahhütten başka bir çözüm yolu yok" ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasında son dönemde yeniden yükselen tansiyonun, taraflardan gelen karşılıklı açıklamalarla diplomatik alanda da etkisini sürdürdüğü belirtiliyor.

Örgütün yaptığı açıklamaya göre olay, Sewlawa ilçesine bağlı Derek köyünde meydana geldi. Açıklamada, Hesenî ailesinin bulunduğu araca İran güvenlik güçleri tarafından herhangi bir uyarı yapılmadan ateş açıldığı iddia edildi.

15 Yaşındaki Sam Hesenî Hayatını Kaybetti

İran İnsan Hakları Örgütü'nün aktardığı bilgilere göre açılan ateş sonucu 15 yaşındaki Sam Hesenî yaşamını yitirirken, babası Ehsen Hesenî ağır yaralandı.

Açıklamada, yaralı babanın tedavi edilmek üzere Merîwan'a sevk edildiği belirtildi.

Olaya İlişkin Açıklama Örgütten Geldi

İran İnsan Hakları Örgütü, olaya ilişkin bilgileri kamuoyuyla paylaşırken, konuya ilişkin İranlı yetkililer tarafından henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

Olayın ayrıntılarına ilişkin gelişmelerin takip edildiği bildirildi.

Depremlerin yerleşim alanlarında büyük yıkıma neden olduğunu belirten yetkililer, şu ana kadar 856 binanın hasar gördüğünü, bunlardan 190'ının ise tamamen yıkıldığını açıkladı.

Ülkenin birçok bölgesinde arama kurtarma, sağlık ve insani yardım çalışmaları aralıksız devam ederken, yetkililer hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve can kaybının artabileceği uyarısında bulundu. Depremden etkilenen binlerce kişi ise geçici barınma merkezlerinde yaşam mücadelesi veriyor.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, iki liderin uluslararası gündemin öne çıkan başlıkları hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunduğunu söyledi.

Ukrayna ve NATO Zirvesi Gündeme Geldi

Uşakov, görüşmede Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik değerlendirmelerin yapıldığını belirtti. Açıklamaya göre Trump, 7-8 Temmuz'da Türkiye'de düzenlenecek NATO Zirvesi de dahil olmak üzere Ukrayna konusunu ele alırken, çatışmaların kısa sürede sona erdirilmesi ve krize barışçıl çözüm bulunması yönündeki desteğini yineledi.

Görüşmede tarafların bölgedeki son gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunduğu ifade edildi.

İran Konusu da Masadaydı

Telefon görüşmesinde İran'daki son gelişmeler de değerlendirildi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Putin'in ABD ile İran arasında varılan mutabakat zaptına dayalı müzakere sürecine ilişkin umutlarını koruduğunu dile getirdiğini aktardı.

Liderlerin uluslararası güvenlik ve diplomasi başlıklarında temaslarını sürdürme konusunda görüş alışverişinde bulunduğu belirtilirken, görüşmenin küresel gündemin önemli başlıklarını kapsadığı ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, ABD'nin İran ile ilişkilerinin gayet iyi gittiğini ve Katar'da gerçekleştirilen son görüşmelerin olumlu geçtiğini söyledi.

İran'ın nükleer silahlardan arındırılması sürecinin iyi ilerlediğini belirten Trump, "Çok iyi görüşmeler yaptılar; bakalım neler olacak." dedi.

İran'ın "önemli bir mesafe katettiğini" ifade eden Trump, "Gayet iyi anlaşıyoruz. Bence durumları iyi." ifadelerini kullandı.

İran: “Müzakere Henüz Başlamadı”

Öte yandan İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, beraberindeki heyetle birlikte gittiği Katar'da Başbakan ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya geldi.

Görüşmenin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Garibabadi, bugünkü toplantılarda ABD ile varılan mutabakat zaptında yer alan maddelerin uygulanmasının takibine odaklanıldığını söyledi.

Garibabadi, mutabakatın uygulanmasını takip edecek çalışma grupları ile nihai anlaşmaya yönelik müzakere gruplarının oluşturulduğunu, ancak bu mekanizmalar çerçevesinde henüz herhangi bir müzakerenin başlamadığını belirtti.

Arabulucular Üzerinden İstişareler Sürüyor

Kazım Garibabadi, çalışma grupları kapsamındaki görüşmelerin zaman ve yerinin belirlenmesine ilişkin istişarelerin arabulucular üzerinden devam ettiğini ifade etti.

Garibabadi, gerekli koşulların oluşması halinde söz konusu çalışma grupları çerçevesindeki müzakerelerin başlayacağını kaydetti.

Soruşturmanın en dikkat çekici ayağı ise Irak milletvekili Hind El-Abbasi oldu. Güvenlik güçlerinin El-Abbasi’nin ikametinde yaptığı aramalarda yaklaşık 57 milyon dolar nakit para ile 27 kilogram saf altın ele geçirildi. Yetkililer, bulunan malzemeler arasında altından yapılmış özel bir iç çamaşırının da yer aldığını açıkladı.

Operasyon kapsamında aralarında milletvekilleri ve üst düzey bürokratların da bulunduğu toplam 47 şüpheli hakkında işlem başlatıldığı bildirildi. Yetkililer, soruşturmanın Irak tarihinde kamu yolsuzluklarına karşı gerçekleştirilen en büyük operasyonlardan biri olduğunu belirtti.

Ele geçirilen para ve değerli eşyalar, Irak kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, ülkede uzun süredir tartışma konusu olan yolsuzluk iddialarını yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı. Soruşturmanın ilerleyen günlerde daha fazla ismi kapsayabileceği ifade ediliyor.

Marco Rubio ev sahipliğinde gerçekleştirilen imza törenine, Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh ile İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter katıldı.

Rubio, imza töreninde yaptığı açıklamada, anlaşmanın bölgesel istikrar için kritik bir başlangıç olduğunu belirterek, bunun kalıcı barış ve güvenliğe giden yolun ilk adımı olduğunu ifade etti. Lübnan’ın yıllardır dış müdahaleler ve çatışmalar nedeniyle ağır bedeller ödediğini vurgulayan Rubio, ülkenin yeniden barış ve refah ortamına kavuşmasının hedeflendiğini söyledi.

Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh ise anlaşmanın, ülkenin egemenliğini yeniden tesis etme ve çatışmaları kalıcı biçimde sonlandırma yolunda tarihi bir adım olduğunu belirtti.

Anlaşmanın detaylarında, Lübnan’da devlet otoritesinin güçlendirilmesi, Hezbollah’ın silahsızlandırılması ve askeri altyapısının dağıtılması öne çıkıyor. Ayrıca İsrail-Lübnan sınır hattında güvenliği artıracak denetlenebilir bir mekanizmanın kurulması planlanıyor.

ABD öncülüğünde kurulacak “Lübnan Askeri Koordinasyon Grubu”nun sahadaki uygulamaları denetlemesi ve sürecin yönetilmesi hedeflenirken, Washington yönetimi Lübnan’a 100 milyon dolarlık insani yardım ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne 30 milyon doların üzerinde ek destek sağlanacağını duyurdu.

Ancak anlaşmaya Lübnan iç siyasetinden sert itirazlar yükseldi. Hizbullah milletvekili Hasan Fadlallah, İsrail ile yürütülen doğrudan müzakereleri reddettiklerini açıkladı. Fadlallah, bu sürecin Lübnan’ın egemenliğini zedelediğini savunarak, Hizbullah’ın onayı olmadan ülkede hiçbir adımın atılamayacağını öne sürdü.

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam ise anlaşmanın temel hedefinin İsrail’in işgal ettiği Lübnan topraklarından tamamen çekilmesi, yerinden edilen sivillerin evlerine dönmesi ve yeniden imar sürecinin başlaması olduğunu ifade etti.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun da anlaşmayı, ülkenin tam egemenliğini yeniden kazanma sürecinin başlangıcı olarak değerlendirdi.

Öte yandan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hizbullah tamamen silahsızlandırılana kadar İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyindeki “güvenlik bölgesi” olarak tanımladığı alanlarda kalmaya devam edeceğini açıkladı.

Netanyahu ayrıca, anlaşma kapsamında Lübnan ordusuna devredilmek üzere iki pilot güvenlik bölgesinin oluşturulacağını duyurdu. Bu gelişmenin, bölgede yeni bir güvenlik mimarisi oluşturma çabasının ilk somut adımı olduğu değerlendiriliyor.

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, kendisi açısından en önemli sonucun İran’ın nükleer silaha sahip olmayacak olması olduğunu söyledi.

Mutabakatın ardından piyasalarda olumlu bir hava oluştuğunu belirten Trump, özellikle enerji piyasalarında yaşanan gelişmelere dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılma sürecine girdiğini ifade eden Trump, petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelerin de altına inebileceğini düşündüğünü dile getirdi.

Trump ayrıca, İran’a yönelik 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonu ayrıldığı yönündeki iddiaları reddetti.

“Anlaşma Nihai Değil”

İran ile yapılan anlaşmanın henüz kesin bir anlaşma niteliği taşımadığını belirten Trump, bunun bir mutabakat zaptı olduğunu ifade etti.

Sürecin gelişimine göre ABD’nin tavrının değişebileceğini söyleyen Trump, İran’ın yükümlülüklerine uymaması durumunda yeniden askeri seçeneklerin gündeme gelebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmamasının bölgesel ve küresel güvenlik açısından önemli olduğunu savunurken, sürecin yakından takip edileceğini belirtti.

G7 Zirvesi kapsamında yapılan açıklamalar, uluslararası kamuoyunda ve finans piyasalarında yakından takip edildi.

Mitinge Telefonla Bağlanıp Dünyaya Duyurdu

Başkan Donald Trump, Georgia Valiliği seçimleri için kritik bir yarış yürüten Burt Jones’un düzenlediği mitinge telefon bağlantısı gerçekleştirerek katıldı. Seçmenlere seslendiği sırada uluslararası gündeme bomba gibi düşen askeri ve diplomatik gelişmeyi paylaşan Trump, şu ifadeleri kullandı:

“Duydunuz mu bilmiyorum, bugün İran ile savaşı bitirdik. Hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmamaya razı oldular ki bu bizim en çok ısrarcı olduğumuz, üzerinde durduğumuz konuydu. Tüm amacımız buydu. Başından beri hedefimizin yüzde 95’i tam olarak bu şartı sağlamaktı.”

Bakan Arakçi'nin Paylaşımını Kendi Hesabından Yayınladı

Diplomatik kanallardaki hareketliliği doğrulayan bir diğer hamle ise sosyal medyada yaşandı. ABD Başkanı Trump, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin iki ülke arasındaki büyük anlaşmanın çok yakın olduğuna dair resmi açıklamasını kendi sosyal medya hesabından alıntılayarak paylaştı.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, tüm dünyanın yakından takip ettiği o paylaşımında, taraflar arasında yürütülen müzakerelere atıfta bulunarak, “İslamabad Mutabakat Zaptı sonuçlanmaya hiç bu kadar yakın olmamıştı” ifadesine yer vermişti.

Yıllardır uygulanan ağır ekonomik ambargolar, karşılıklı askeri misillemeler ve nükleer kriz sarmalının ardından gelen bu tarihi uzlaşmanın, dünya petrol piyasaları ve Orta Doğu'daki bölgesel ittifaklar üzerinde çok kısa sürede devrim niteliğinde etkiler yaratması bekleniyor. Anlaşmanın resmi imza töreninin nerede ve ne zaman yapılacağına dair detayların ise Beyaz Saray tarafından önümüzdeki saatlerde açıklanacağı öngörülüyor.