Depremin çevre il ve ilçelerde de hissedildiği belirtilirken, ilk belirlemelere göre olumsuz bir durumun yaşanıp yaşanmadığına ilişkin incelemelerin sürdüğü ifade edildi. Sarsıntı nedeniyle vatandaşlar kısa süreli panik yaşayarak kendilerini dışarı attı.

Yetkililer, saha tarama çalışmalarının devam ettiğini ve gelişmelerin kamuoyu ile paylaşılacağını bildirerek vatandaşlara resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri çağrısında bulundu.

Anadolu’nun farklı noktalarında görülen ve endemik türler arasında yer alan ters laleler; Hakkari, Şırnak, Van, Adıyaman ve Erzurum gibi illerde de doğal ortamında yetişiyor. Çermik’in dağlık alanlarında açan bu özel bitki, özellikle doğa fotoğrafçıları ve doğaseverler için cazibe merkezi haline geldi.

Bölgeye ters laleleri görmek için gelen emekli öğretmen Bedri Dalkılıç, bu eşsiz güzelliği yerinde gözlemlemek için yüksek rakımlı alanlara çıktığını belirterek, “Bu güzellik mutlaka korunmalı” dedi.

Yetkililer ise ters lalelerin koruma altında olduğuna dikkat çekerek, bu çiçekleri koparanlara ağır yaptırımlar uygulandığını hatırlattı. Doğal mirasın korunması amacıyla ters lalelere zarar verenlere yaklaşık 700 bin lira idari para cezası kesildiği bildirildi.

Baharın simgelerinden biri olan ters laleler, hem görsel güzelliği hem de nadirliğiyle bölge turizmine katkı sunmaya devam ediyor.

Gece saatlerinde yaşanan deprem, Tokat’ın yanı sıra Amasya, Sivas ve Samsun’da da hissedildi. Sarsıntıya uykularında yakalanan çok sayıda vatandaş panikle evlerinden çıkarak güvenli alanlara yöneldi.

İlk belirlemelere göre deprem sonrası herhangi bir olumsuz durum bildirilmezken, ekipler bölgede inceleme ve tarama çalışmalarını sürdürüyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada depremden etkilenen vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini iletti. Bakan Çiftçi paylaşımında, “Tokat ilimizin Niksar ilçesinde saat 03.35’te meydana gelen 5.5 büyüklüğündeki depremden etkilenen tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Şu ana kadar herhangi bir olumsuz duruma ilişkin ihbar bulunmamaktadır. Ekiplerimiz sahada gerekli tarama ve değerlendirme çalışmalarını sürdürmektedir. Rabbim ülkemizi ve milletimizi her türlü afetten muhafaza eylesin” ifadelerini kullandı.

Öte yandan depremin merkez üssü olan Niksar ilçesinde, olası risklere karşı tüm okullarda eğitime bir gün ara verildiği bildirildi. Yetkililer, vatandaşların resmi kurumların yapacağı açıklamaları takip etmeleri gerektiğini vurguladı.

Kutoğlu, özellikle Çaldıran fay hattına dikkat çekti ve 1647 ile 1976 yıllarında yaşanan 7.3 büyüklüğündeki yıkıcı depremleri hatırlatarak, mevcut verilerin tehlikeli bir tabloya işaret ettiğini belirtti. “Çaldıran fayı daha önce kırılmış olsa da, üzerinde büyük deprem kaydı bulunmayan 250 kilometrelik devasa bir alan var. Homojen kırmızı renk, sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor ve bu, 6 Şubat 2023’te Hatay’da olduğu gibi, hattın aynı anda kırılma ihtimalini ortaya çıkarıyor” dedi.

2011’de Van’da yaşanan deprem, bölgedeki enerjiyi yeterince boşaltmadı. Kutoğlu, “2011’deki deprem sadece küçük bir alanı etkiledi. Arka planda büyük bir mekanizma çalışmaya devam ediyor ve enerji birikiyor. Batıdaki fay hatları sıkça konuşuluyor ancak veriler, Van çevresinin Türkiye’nin en fazla gerilen bölgelerinden biri olduğunu gösteriyor. Acilen önlem alınmalı” uyarısında bulundu.

Prof. Dr. Kutoğlu, fay hattındaki homojen gerilimin tek parça halinde kırılma riskini artırdığını, bunun da geniş bir coğrafyada yıkıcı etkiler yaratabileceğini sözlerine ekledi.

Sarsıntı Van'ın Başkale ilçesinde de hissedildi.

Yurdun birçok noktasında etkili olan kuvvetli sağanak ve kar yağışı, günlük hayatı olumsuz etkiledi.

AKOM’DAN İSTANBUL'A SOĞUK HAVA VE KAR UYARISI

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM), bugün sabah saatlerinde Marmara Bölgesi'ne giriş yapacağı tahmin edilen soğuk hava dalgasıyla birlikte sıcaklıkların 2-4 derece azalarak kar değerlerine gerileyeceğini duyurdu.

AKOM'dan yapılan açıklamada, geçen hafta boyunca 14-18 derece aralığında seyreden bahar sıcaklıklarının, hava sistemindeki değişimle 7 derece seviyelerine gerilediği belirtildi. Gece etkisini azaltması öngörülen yağışların sabahtan itibaren yeniden etkili olmaya başlamasının beklendiği ifade edildi.

5 İLÇEDE KAR BEKLENİYOR

Açıklamada kar uyarısı da yapılarak şöyle denildi:

“Pazartesi sabah saatlerinden itibaren bölgemize giriş yapacağı tahmin edilen soğuk hava dalgasıyla birlikte sıcaklıkların 2-4 derece azalarak kar değerlerine gerileyeceği; Silivri, Çatalca, Arnavutköy, Büyükçekmece ve Başakşehir başta olmak üzere batı bölgelerinde yağışların karla karışık yağmur ve yer yer kar şeklinde görülebileceği öngörülüyor. Soğuk ve yağışlı havanın salı sabah saatlerine kadar etkisini sürdürmesi, hafta ortasından (çarşamba) itibaren ise sıcaklıkların yeniden artarak 15 derece seviyelerine ulaşması bekleniyor.”

RÜZGAR, FIRTINAYA DÖNECEK

Akşam saatlerinden itibaren rüzgarın kuzeyli yönlerden kuvvetlenerek aralıklarla fırtına şeklinde saatte 40-75 kilometre eseceği, gece saatlerine kadar ise yer yer kuvvetli sağanak geçişler beklendiği aktarılan açıklamada, gece etkisini azaltması öngörülen yağışların sabah saatlerinden itibaren yeniden etkili olmaya başlamasının beklendiği ifade edildi.

ÇOK KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) verilerine göre bugün Trakya, Doğu Karadeniz’in iç kesimleri ile Doğu Anadolu’da karla karışık yağmur ve kar yağışının devam edeceği öngörülüyor.

MGM Marmara, Kıyı Ege, Doğu Akdeniz ile Antalya, Düzce, Zonguldak, Bartın, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Şırnak, Hakkari ve Bitlis çevrelerinde kuvvetli, Antalya’nın doğu kesimlerinde çok kuvvetli olacağı tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde doğu bölgelerde buzlanma ve don bekleniyor.

54 İLE UYARI

İzmir ve Aydın için turuncu kod yayınlayan MGM'nin sarı kodla kuvvetli sağanak ve kar yağışı uyarısı yaptığı iller şöyle:

Adana, Amasya, Antalya, Artvin, Balıkesir, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Giresun, Hakkari, Hatay, Isparta, İstanbul, Kayseri, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Manisa, Kahramanmaraş, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Siirt, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Van, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Yalova, Osmaniye, Düzce.

Tahminlere göre yağışlar yurt genelinde bugün ve yarın devam edecek. Çarşamba günü ise sadece Doğu Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da kar yağışı var. Diğer bölgelerde ise genellikle havanın açık olması bekleniyor. Perşembe günü batı illerinde etkisini gösterecek yeni yağışlı hava sistemi cuma tüm yurdu etkisi altına alacak.

Depremin, Türkiye’nin Şırnak iline bağlı Silopi ilçesi ile Kuzey Irak sınırı arasındaki yaklaşık 25 kilometrelik alanda hissedildiği bildirildi. Sarsıntı, sınır hattına yakın yerleşim yerlerinde de etkili olurken, bazı vatandaşların panikle evlerinden dışarı çıktığı öğrenildi.

Görgü tanıkları, depremin kısa sürmesine rağmen şiddetli bir şekilde hissedildiğini, özellikle yüksek katlı binalarda oturanların sarsıntıyı daha yoğun yaşadığını dile getirdi. Sosyal medyada da çok sayıda kullanıcı, deprem anına ilişkin yaşadıklarını paylaşarak sarsıntının beklenenden güçlü olduğunu vurguladı.

Yetkililerden yapılan ilk açıklamalara göre depremde herhangi bir can ya da mal kaybı yaşanmadı. Bölgedeki güvenlik ve sağlık birimlerinin tedbir amaçlı saha taraması yaptığı, şu ana kadar olumsuz bir duruma rastlanmadığı bildirildi.

Uzmanlar ise depremin düşük büyüklükte olmasına rağmen yüzeye yakın gerçekleşmiş olmasının, sarsıntının daha güçlü hissedilmesine neden olabileceğini belirtiyor. Yetkililer, vatandaşları resmi açıklamaları takip etmeleri ve olası artçı sarsıntılara karşı dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Bölgede gelişmelerin yakından takip edildiği, yeni bir durum olması halinde kamuoyunun bilgilendirileceği ifade edildi.

Depremin 6.11 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi. Depremde mal ve can kaybının olmadığı öğrenildi.

Yolda herhangi bir aksama yaşanmaması için Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü 111. Şube Şefliği'ne bağlı Görentaş Şantiye Şefliği ekipleri, geçitte tuzlama ve kar temizleme çalışmaları yürütüyor.

Öte yandan Meteoroloji 14. Bölge Müdürlüğü’nden yapılan uyarıya göre, bugün Van genelinde görülecek sağanak yağışların akşam saatlerinden itibaren etkisini artırarak yer yer kuvvetli (21-50 kg/m²) olması bekleniyor.

Vatandaşların ani sel, su baskını ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması istendi.

Van’ın Başkale ilçesinde, yüksek rakımlı yerleşim alanları mevsimin ilk karıyla beyaza büründü. İlçede etkili olan sağanak yağış, 2 bin 400 rakımlı bölgelerde yerini kara bırakarak kartpostallık manzaralar oluşturdu.

Türkiye’nin en yüksek yerleşim yerlerinden biri olan Başkale, sabah saatlerinde kar sürpriziyle uyandı. Yaylalarda otlayan küçükbaş hayvanlar karla kaplı alanlarda zor anlar yaşarken, mahalle sakinleri ise her yıl genellikle kasım ve aralık aylarında gördükleri karı bu yıl eylül ayında görünce şaşkınlık yaşadı.

Mevsimin ilk karının düşmesiyle birlikte ilçe merkezi ve çevresindeki dağlar beyaza bürünürken, erken yağan kar hem doğaseverlerin ilgisini çekti hem de vatandaşlar arasında sohbet konusu oldu.

AFAD ‘TAN İLK AÇIKLAMA

“Deprem Manisa, İzmir, Uşak ve Bursa illerinde hissedilmiştir. Şu ana kadar büyüklüğü 3 üzerinde toplam 7 artçı deprem meydana gelmiştir. An itibarıyla, saha taramaları devam etmektedir. Çanakkale, İzmir, Afyonkarahisar, Uşak, Bursa, Sakarya, Kütahya, Bilecik, Manisa, Kocaeli AFAD İl Müdürlüklerinden arama kurtarma çalışmalarına destek vermek üzere personel ve araç sevki yapılmıştır. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) devreye alınmış olup, tüm afet gruplarının temsilcileri AFAD Başkanlık Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi’nde toplanacaktır. Etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi sunarız. Gelişmeler takip edilmektedir.”

HASAR TEPSİT ÇALIŞMALARI BAŞLADI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde meydana gelen depremin ardından ekiplerin sahada hasar tespit çalışmaları yaptığını ve teyakkuz halinde olduklarını bildirdi. Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

“Balıkesir Sındırgı’da meydana gelen ve çevre illerde de hissedilen 6,1 büyüklüğündeki deprem sonrası ekiplerimiz sahada hasar tespit çalışmalarını yapıyorlar. Bütün birimlerimizle teyakkuz halindeyiz, gelen ihbarları tek tek değerlendiriyoruz. Bu süreçte vatandaşlarımızın hasarlı binalara girmemelerini önemle rica ediyoruz. Gelişmeleri takip ediyoruz, tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun.”

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün (MGM) verilerine göre, yurt genelinde hava sıcaklıkları mevsim normallerinin 12-15 derece üzerinde seyrediyor, sıcaklıklar artmaya devam edecek.

Öte yandan, Marmara'nın güneybatısı ile Bursa çevrelerinin hafif sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın, Marmara'nın batısı ile Ege kıyılarında güneyli yönlerden kuvvetli esmesi bekleniyor.

MGM, sabah ve gece saatlerinde Doğu Anadolu'nun doğusunda buzlanma ile birlikte pus ve yer yer sis beklendiiğini, Doğu Karadeniz’in iç kesimlerinin yüksekleri ile Doğu Anadolu’nun yüksek ve eğimli yamaçlarında ise çığ tehlikesi bulunduğunu bildirdi.

MGM, kuvvetli rüzgar, çığ tehlikesi ve buzlanma olayının neden olabileceği olumsuzluklara karşı vatandaşları uyardı.

Hava sıcaklıkları Ankara’da en yüksek 23, en düşük 6; istanbul’da en yüksek 19, en düşük 12; İzmir’de en yüksek 23, en düşük 15 derece olacak. 

Merkez üssünün, Muğla'nın Bodrum ilçesine 160.66 kilometre uzaklıkta olduğu belirlenen depremin 7 kilometre derinlikte gerçekleştiği belirtildi.

Almanya merkezli merkur.de tarafından duyurulan haberde, bu bulgunun dünya üzerindeki jeolojik süreçlerin anlaşılmasına büyük katkı sağlayacağı ifade edildi. Araştırmacılar, Türkiye’nin güneyinde oluşan bu jeolojik hareketlerin bölgeyi ciddi şekilde etkileyebileceğini belirtiyor.

Okyanusal levha Türkiye’den kopuyor

Bilim insanlarının açıklamalarına göre, Zagros Dağları’nın altında kalan okyanusal levha, yer kabuğunu aşağı çekerek büyük bir çöküntü oluşturuyor. Göttingen Üniversitesi’nden Dr. Renas Koshnaw, “Bu levha, bölgeyi aşağı çekmeye devam ediyor. Ancak Türkiye’ye doğru bu hareket sığlaşıyor, bu da okyanusal levhanın koptuğunu ve yarığın yayılmaya devam ettiğini gösteriyor,” dedi.

Bilim insanları, yarığın yayılma hızını “takvimden kopan bir yaprak gibi” tanımlayarak sürecin oldukça karmaşık olduğunu belirtti. Bu hareketlerin sadece Türkiye değil, Irak ve İran gibi ülkeleri de etkilediği açıklandı.

Tetis Okyanusu’nun i̇zleri hala etkili

Araştırmalar, Türkiye'nin altında büyüyen yarığın bir zamanlar Arap levhası ile Avrasya levhasını ayıran Tetis Okyanusu’nun kalıntılarından kaynaklandığını ortaya koydu. Bu okyanus, milyonlarca yıl önce kapanmış olsa da etkileri bugün hâlâ hissediliyor. Tetis Okyanusu’ndan geriye kalan parçalar, günümüzde Akdeniz, Karadeniz ve Hazar Denizi olarak biliniyor.

Zagros Dağları ve jeolojik hareketlilik

Zagros Dağları, Doğu Türkiye’den Umman Körfezi’ne kadar uzanan 1.500 kilometrelik bir dağ silsilesidir. Bu dağların oluşumu, Afrika, Arap ve Hint levhalarının Avrasya levhası ile çarpışması sonucu gerçekleşmiştir.

Bilim insanları, Zagros Dağları’nın derinliklerindeki okyanusal levhanın yer kabuğunu aşağı çektiğini ve bu durumun depremler ve yeni maden yataklarının oluşumu gibi önemli jeolojik sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

Jeolojik süreçler deprem riskini artırıyor

Türkiye’nin sık sık depremlerle karşı karşıya kalması, bu tür jeolojik süreçlerin daha iyi anlaşılmasını zorunlu kılıyor. Göttingen Üniversitesi’nden yapılan açıklamaya göre, bu araştırma sayesinde deprem risklerinin daha net bir şekilde değerlendirilebileceği ifade edildi.

Araştırmacılardan Prof. Jonas Kley, “Bu tür modeller, Dünya’nın kabuğunun nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı oluyor. Deprem risklerini tahmin etmek için bu bilgiler büyük önem taşıyor,” dedi.

Maden yatakları ve yeni bulgular

Araştırmacılar, yer kabuğundaki bu hareketlerin maden yataklarının aranması, doğal kaynakların bulunması ve jeolojik risklerin yönetilmesi gibi konularda önemli bilgiler sunduğunu belirtti. Ayrıca, Türkiye’nin bu hareketlilik nedeniyle gelecekte de dikkatle incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Naci Görür’den uyarı: Depreme hazır olmalıyız

Yer bilimci Prof. Naci Görür de geçtiğimiz günlerde Bitlis-Zagros fay hattına dikkat çekerek bölgenin yüksek deprem riski taşıdığını vurgulamıştı. Diyarbakır’da düzenlenen ‘Deprem Dirençli Kentler’ Sempozyumu’nda konuşan Görür, “Bu bölgelerde büyük depremlerin meydana gelme olasılığı yüksek. Kentlerin deprem dirençli hale getirilmesi şart,” dedi.

AFAD’dan yapılan açıklamada, "deprem fırtınası şeklinde gelişen bu aktivite sonucunda şu ana kadar kaydedilen en büyük deprem 4.8 Mw büyüklüğündedir. Depremler, Santorini Adası’nın yaklaşık 25 km kuzeydoğusunda artış göstermekte olup derinlikleri 5 - 25 km arasında değişmektedir.

Ülkemiz kıyılarına en yakın deprem 140 km mesafede gerçekleşmiştir. 2011-2012 yıllarında da aynı bölgede benzer bir yoğun sismik aktivite yaşanmış, 14 ay boyunca süren bu aktivite herhangi bir volkanik hareketliliğe yol açmamıştır.

Ülkemizdeki bilim insanları ve araştırmacılar söz konusu sismik hareketliliği AFAD ile koordineli şekilde ve farklı açılardan (deprem, volkanik aktivite, tsunami vb.) değerlendirmektedir. Vatandaşlarımızın sosyal medyada oluşabilecek dezenformasyon içerikli paylaşımlara itibar etmemeleri, doğru bilgi için resmî kaynakları takip etmeleri rica olunur" ifadeleri yer aldı.

AFAD'ın sanal medya hesabından yapılan açıklamada, "Erzurum ilimizin Pasinler ilçesinde saat 04.30’da meydana gelen 4.5 büyüklüğündeki deprem sonrası, an itibarıyla, olumsuz bir durum bulunmamaktadır. Saha tarama çalışmaları devam etmektedir. Etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi sunarız" denildi. 

Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, X hesabındaki paylaşımda şu ifadeleri kullandı: "Minnetli-Kozan/Adana’da 5,0 deprem oldu. Minnetli Göksun-Yakapınar fay zonunda. Bu zon 6 Şubatta deprem üreten Çardak Fayı ile ilişkide, yani DAF’ın Adana Havzası’ndaki devamı. DAF 6 Şubat depremlerinde stres yüklendi, depremler olabilir demiştik. DEPREM DİRENÇLİ ADANA’yı kurun!"

BAŞKA DEPREMLERİ TETİKLER Mİ?

Jeoloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz de bu depremin daha büyük depremleri tetikleyip tetiklemeyeceğine ilişkin soruyu yanıtladı. Tüysüz'ün X hesabındaki açıklaması şöyle:

"6 Şubat depreminden sonra bölgede çok sayıda deprem yaşandı. Bölgenin büyük deprem potansiyeli olmakla birlikte bu depremin büyük bir deprem işaretçisi olduğuna dair bir veri yoktur."

Tüysüz ayrıca "Bu büyüklükteki bir deprem başka bir yeri tetiklemez" dedi. 

Adana Valisi Yavuz Selim Köşger, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda "Bazı köy evlerinde sıva çatlakları gibi hasarlar meydana gelmiştir; tespit çalışmaları sürüyor. 5 kırsal mahalledeki enerji kesintilerini gidermek için çalışmalar yürütülüyor. AFAD ekipleri ve akredite STK’lar, TAMP kapsamında titizlikle saha çalışmalarını sürdürüyor. Tüm Adanalı hemşerilerimize geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz" dedi. (MA)

Doğu Karadeniz’in iç kesimlerinin yüksekleri ile Serhed’in kuzey ve doğusunun karla karışık yağmur ve yükseklerinin kar yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Ülke genelinde mevsim normallerinin altında seyredeceği tahmin ediliyor.